Золотая Роза III

Прочитайте текст.

Сюзанна прожила у Шамета пять дней. Пять дней над Парижем

подымалось необыкновенное солнце. Все здания, даже самые старые,

все сады и даже логово Шамета сверкали в лучах этого солнца, как

драгоценности. Этих пяти дней хватило на примирение Сюзанны с её возлюбленным, молодым актёром. Шамет участвовал в нём. Ему пришлось отнести

письмо Сюзанны к актёру. Вскоре актёр приехал за Сюзанной. И всё было как надо: букет, смех сквозь слёзы и раскаяние. Когда молодые уезжали, Сюзанна так заторопилась, что забыла попрощаться с Шаметом. Но она тут же спохватилась, покраснела и виновато протянула ему руку.

– Раз уж ты выбрала себе жизнь по вкусу, – проворчал ей напоследок

Шамет, – то будь счастлива.

– Я ничего ещё не знаю, – ответила Сюзанна, и слёзы заблестели у

неё на глазах. – Вот если бы кто-нибудь подарил мне золотую розу! Это

было бы наверняка к счастью. Я помню твой рассказ на пароходе, Жан.

Молодые люди уехали.

Обыкновенно Шамет выбрасывал весь мусор, выметенный за день из

ремесленных заведений. Но после этого случая с Сюзанной он перестал

выбрасывать пыль из ювелирных мастерских. Он начал собирать её

тайком в мешок и уносил к себе в лачугу. В этой пыли было

некоторое количество золотого порошка, так как ювелиры, работая,

всегда стачивают немного золота.

Шамет решил собрать из ювелирной пыли золото, чтобы сделать

из него маленькую золотую розу для счастья Сюзанны. Он решил не

встречаться с Сюзанной, пока не будет готова эта роза.

Шамет никому не рассказывал о своей затее. Он боялся, что его могут

посадить в тюрьму и отобрать у него золото. Ведь оно всё-таки чужое.

Он просеивал эту ювелирную пыль по ночам. Прошло

много времени, пока золотого порошка накопилось столько, что из него

можно было сделать золотую розу. Но Шамет не спешил отдавать золото

ювелиру. С некоторых пор он стал бояться встречи с Сюзанной.

Всю свою нежность он хотел отдать только ей, только Сузи. Но кому

нужна нежность старого урода?! Шамет давно заметил, что единственным желанием людей, встречавшихся с ним, было поскорее уйти и

забыть его тощее, серое лицо с пронзительными глазами.

У него в лачуге был осколок зеркала.Изредка Шамет смотрелся в него, но сразу

же отшвыривал его прочь. Лучше было не видеть себя.Когда роза была наконец готова, Шамет узнал, что Сюзанна год назад уехала из Парижа в Америку и, как говорили, навсегда. Никто не мог сообщить Шамету её адрес.

В первую минуту Шамет даже испытал облегчение. Но потом всё его ожидание

ласковой и лёгкой встречи с Сюзанной превратилось непонятным образом в железный заржавленный осколок. Этот колючий осколок застрял у Шамета в груди, около сердца, и Шамет молил бога, чтобы он скорее вонзился в его старое сердце и остановил его навсегда.

Шамет бросил прибирать мастерские. Несколько дней он пролежал у себя в лачуге, повернувшись лицом к стене. Он молчал и только один раз улыбнулся, прижав к глазам рукав старой куртки. Но никто этого не видел. Соседи даже не приходили к Шамету – у каждого хватало своих забот.

Следил за Шаметом только один человек – тот пожилой ювелир, что выковал тончайшую розу и рядом с ней, на ветке, маленький острый бутон.

Ювелир навещал Шамета, но не приносил ему лекарств. Он считал, что это бесполезно.

И, действительно, Шамет незаметно умер во время одного из посещений ювелира. Ювелир поднял голову мусорщика, достал из-под серой подушки золотую розу, завёрнутую в синюю помятую ленту, и не спеша ушёл, прикрыв скрипучую дверь. От ленты пахло мышами. Вскоре ювелир продал золотую розу пожилому литератору, по мнению ювелира, недостаточно богатому, чтобы купить такую драгоценную вещь.

Очевидно, решающую роль при этой покупке сыграла история золотой розы, рассказанная ювелиром литератору. Запискам литератора мы обязаны тем, что узнали об этом горестном случае из жизни бывшего солдата – Жана-Эрнеста Шамета.

2. Ответьте на вопросы.

Почему в дни, когда Сюзанна жила в его лачуге, солнце казалось Шамету

необыкновенным?

Пять дней над Парижем подымалось необыкновенное солнце. Все здания, даже самые старые, все сады и даже логово Шамета сверкали в лучах этого солнца, как драгоценности.

Был ли рад Шамет примирению Сюзанны с её возлюблённым? Ответ

аргументируйте выдержками из текста.

Конечно, вскоре актёр приехал за Сюзанной. И всё было как надо: букет, смех сквозь слёзы и раскаяние. Когда молодые уезжали, Сюзанна так заторопилась, что забыла попрощаться с Шаметом. Но она тут же спохватилась, покраснела и виновато протянула ему руку.

О чём мечтала Сюзанна? Каково ваше отношение к ней?

Нейтральное

Что вы думаете о дальнейшей судьбе Сюзанны? Придумайте свой рассказ

о возможной судьбе Сюзанны. Обоснуйте свой вариант.

Ну, не знаю. Мне кажется (если судить как реальность, то) она заведёт свадебный контракт :), потом развод, и тп и тп. Вот и сказочке конец. А кто слушал безграмотный и рассеянный, потому что он это читает (если конечно, некто не читает для него).

Как Шамет решил осуществить мечту девушки?

Шамет решил собрать из ювелирной пыли золото, чтобы сделать

из него маленькую золотую розу для счастья Сюзанны. Он решил не встречаться с Сюзанной, пока не будет готова эта роза.

3. Предложение.

Предложение – это слово или группа слов, выражающие законченную мысль.

4.Прочитайте текст и определите границы предложений,расставляя завершающие знаки препинания.

Наступили холода. От инея пожелтели берёзки и покраснели осины. Вода в реке потемнела. Холодный осенний ветер обрывал сухие листья и

уносил их. Небо часто покрывалось тяжёлыми осенними облаками. моросил мелкий осенний дождь. Осталась на реке Серая Шейка. Это была

молодая уточка. У неё было сломано крыло лебеди. Гуси и утки начали

готовиться к отлёту. Серая Шейка не могла лететь со стаей. Она осталась на

реке одна и долго провожала глазами улетавшую стаю. Сначала все летели одной живой кучей, а потом вытянулись в правильный треугольник и скрылись.

Серая Шейка, заливаясь слезами, думала: «Неужели я совсем одна? Лучше

бы Лиса меня тогда съела! _»

5.Допишите пословицы и поставьте в конце пред ложений

необходимый знак.

Поспешишь – людей насмешишь

Без труда не вытащишь и рыбку из пруда.

С кем поведёшься, от того и наберешься

Тише едешь – дальше будешь.

Что посеешь, то и пожнешь.

Всякое дело мастера боится.

Не говори «гоп», пока не перепрыгнешь.

Первый блин всегда комом.

6.Составьте предложения из данных слов и запишите их.

Наступить, осень, поздняя. Резкий, ветер, холодный, вчера, подуть. Парк,

в, тихо, и, сейчас, пусто. Листья, в, летать, иногда, разноцветные, воздух.

Гулять, в, парк я. Шелестеть, ноги, листья, под, сухие. Прощаться, они,

родные, с, деревья. Я, грустный, листопад, любить, осень, и, парк.

Наступила поздняя осень. 

Вчера подул холодный резкий ветер.

В парки сейчас пусто и тихо.

Разноцветные листья иногда летают в воздухе.

Я гулял в парке.

Шелестят под ногами сухие листья.

Они прощаются с родными деревнями. Я люблю осенний грустный парк и листопад.

Последний лист

Прочитайте текст.

На одной из улиц большого города в трѐхэтажном кирпичном доме жили две

молодые девушки – художницы Сью и Джонси. В ноябре Джонси тяжело заболела. Она лежала неподвижно на кровати и смотрела через оконное стекло на стену соседнего кирпичного дома.

Однажды утром доктор вызвал Сью в коридор и сказал, что у еѐ подруги очень мало

шансов поправиться. Она может победить болезнь, только если сама захочет жить.

После ухода доктора Сью вошла в комнату Джонси. Она думала, что Джонси уснула,села к окну и начала рисовать. Вдруг она услышала тихий шѐпот и быстро подошла к кровати. Глаза Джонси были широко открыты. Она смотрела в окно и считала.Сью тоже посмотрела в окно. Там ничего не было.

– Что такое, милая? – спросила Сью.

– Три дня назад их было почти сто, – чуть слышно ответила Джонси. – Было

очень трудно считать. А теперь это легко. Их осталось только пять.

– Чего пять, милая?

– Листья на плюще. Когда упадет последний лист, я умру.

На все уговоры успокоиться, съесть немного бульона и уснуть Джонси

продолжала говорить, что ей хочется увидеть, как упадет последний лист. Она устала жить, устала думать.

Сью рассказала всѐ старому художнику Берману, который жил рядом. Старик

раскричался.

На другое утро Джонси потребовала открыть окно. Сью устало согласилась.

После проливного дождя и сильного ветра, продолжавшегося всю ночь, на

кирпичной стене ещѐ виднелся последний лист плюща. Всѐ еще тѐмно-зелѐный у

основания стебелька, но тронутый по краям желтизной, он храбро держался на ветке.

– Это последний, – сказала Джонси. – Я думала, что он упадѐт ночью. Он упадѐт

сегодня, тогда умру и я.

День прошѐл, даже в сумерки они видели, как одинокий лист держится на своем

стебельке. Ночью опять поднялся северный ветер и дождь стучал в окно.

Как только рассвело, Джонси велела поднять штору. Она долго лежала, глядя на лист. Потом сказала подруге:

– Я была скверной девчонкой, Сью. Должно быть, этот последний лист остался на ветке, чтобы показать мне, какая я была гадкая. Грешно желать себе смерти. Дай мне бульона и молока.

Через день доктор сказал Сью:

– Она вне опасности. Вы победили. Но я должен навестить старика Бермана.

У него тоже воспаление лѐгких. Он очень слаб и надежды на выздоровление нет

никакой.

В тот же день вечером Сью сказала Джонси:

– Берман умер сегодня. Он болел всего два дня. Утром первого дня швейцар на-

шѐл бедного старика на полу в его комнате. Он был без сознания. Обувь и вся его одежда промокли насквозь. Никто не мог понять, куда он выходил в такую ужасную ночь.

Потом нашли фонарь, который еще горел, лестницу, кисти и палитру с желтой и зеленой красками. Посмотри в окно, дорогая, на последний лист плюща. Тебя не удивляет,что он не дрожит и не шевелится от ветра? Да, милая, это и есть шедевр Бермана.

Он написал его в ночь, когда слетел последний лист.

2.Ответьте на вопросы.

Ответьте на вопросы.

1. Что случилось с Джонси?

У Джонси была тяжёлая болезнь.

2. Как Джонси могла победить болезнь?

Потому что последний лист упал но Берман нарисовал. Я так не думаю если честно мне кажется что она просто победила болезнь и все.

3. Что считала Джонси?

Листья на плюще.

4. Как последний лист плюща помог Джонси выжить?

Он не упал а если конкретно он упал но Берман( художник) нарисовал этот лист и она не умерла.

5. Почему заболел и умер Берман?

Потому что он ночю под ливень рисовал этот лист.

3.Продолжите предложения.

В большом городе в трёхэтажном кирпичном доме жили две молодые девушки – художницы Сью и Джонси.

Врач сказал Сью, что у ее подруги очень мало шансов поправиться.

Три дня назад их было почти сто, – чуть слышно ответила Джонси.

Я умру, когда упадет последний лист.

После проливного дождя на кирпичной стене ещё виднелся последний лист плюща.

Ночью опять поднялся северный ветер и дождь стучал в окно.

Этот последний лист остался на ветке, чтобы показать мне, какая я была гадкая.

Утром первого дня швейцар нашел бедного старика на полу в его комнате.

Никто не мог понять, куда он выходил в такую ужасную ночь.

Он написал его в ночь, когда слетел последний лист.

4. Составьте предложения, используя данные модели.

Кто лежал где, что лежало где:

дедушка – кровать, вещи – стол, ребѐнок – диван, ручка – полка, документы – сумка.

Кто вызвал кого:

врач – Сью, друг – врач, мама – доктор, учитель – родители.

Кто может победить что:

она – болезнь, они – страх.

Кому хочется что сделать:

она – увидеть друга, он – позвонить родителям, они –

нарисовать шедевр, мы – погулять по городу.

5. Состаьте предложения , поставьте в конце предложений завершающий знак препинания ( . ? !).

Туристы, дальше, всё, в, уходили, лес.

Все туристы дальше уходили в лес!

В, далеко, пароход, виден, море.

В море виден далеко пароход?

Лесу, как, зимой, красиво, в.

Как красиво зимой в лесу.

Приятно, розы, как, пахнут, саду, в.

Как приятно розы пахнут в саду.

Стучится, в, кто, ко, дверь, мне.

В дверь кто стучится ко мне!

Сколько, ждать, можно, тебя.

Сколько можно ждать тебя?

Откуда, в, глаза, его, грусть, столько.

В его глаза откуда столько грусть?

6. Определите границы предложений и обозначьте их знаками препинания.

Отчего так опустело небо нет в нём острокрылых ласточек.И стрижей опустели уютные скворечники. Собрались скворцы в большие стаи

заторопились они в тёплые края, поэтому пустыми остались уютные

скворечники. Лесные птицы тоже собрались в предотлётные стаи, чтобы

отправиться в дальний путь. В лесу ещё пышно и зелено созрели орехи

хлопочут белки делают запасы к зиме.

Мировые религии

В чем особенности каждой релгии?

Христианство

Христианская вера строится на том, что Иисус из Назарета есть Господь и Спаситель. По учению христианства, Бог един, но в нем существуют три личности Отец, Сын и Святой Дух. По церковной догматике, после смерти людей ждет рад или ад — это решится на Страшном суде. Христианство делится на православие, католицизм, протестантизм.

Ислам

Ислам в переводе с арабского слово означает покорность. Мусульмане исповедуют, что нет никакого божества, кроме Аллаха. По преданию, Аллах передал пророку Мухаммеду через ангела Коран, который стал священным писанием. Мусульманский мир разделен на два больших течения — сунниты и шииты.

Буддизм

 Буддистское Учение возникло в Древней Индии. Основатель — Будда Шакьямуни. Свою философию он свел е четырем пунктам: мир полон страданий, причина страданий есть результат моей плохой кармы, порождаемой привязанностью ко всему земному, страдание можно прекратить, существует путь для прекращения страданий. Будда достиг прозрения через медитацию.

Иудаизм

Приверженцы иудаизма верят, что существует один Бог — создатель всего. Название религии происходит от ветхозаветного Иуды. Почитают две основные книги — «Пятикнижие» и «Тору», которые полностью регламентируют жизнь иудея. Иудаизм предполагает приход Мессии — пророка Бога — который вернет человечество к исполнению законов творца.

1.Ո՞րն է չորրորդ «ավելորդ» տարրը` F,Cl,Mn,Br

Mn

2.Քանի՞ քիմիական տարրից է կազմված հետևյալ նյութը ՝ZnS
նշիր այդ նյութը կազմող քիմիական տարրերի անվանումները,հարաբերական ատոմային զանգվածները

Կազմված է 2 քիմիական տարրերից — Zn, S

3.Լրացրե ́ք բաց թողնված քիմիական նշան­ները.

ա)Ar(Ni) = 59

գ)Ar(F ) = 19

բ)Ar(Be) = 9

4.Որոշեք օքսիդացման աստիճանը հետևյալ օքսիդներում  և անվանել` N₂O,MgO,Fe₂O₃,MnO₂,Cl₂O₇,P₂O₃,SO₃,SO₂,K₂O,FeO:

5.Հաշվել  մեկ SO3 -ի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը,զանգվածային հարաբերությունները և զանգվածայն բաժինները:

6. Ո՞ր զույգի երկու միացություններում են բոլոր կապերը կովալենտային. 1) NaCl HCl
   2) CO2 CaO2 3) CH3Cl NaH 4) SO2 NO2

Գլխուղեղ

Գլխուղեղը մարդու մարմնի կարևորագույն օրգանն է

Գլխուղեղը հսկում է մարդու վարքագիծը և գիտակցական գործունեությունը: Այն տեղակայված է գանգի խոռոչում, որի ոսկրերը հուսալիորեն պաշտպանում են արտաքին վնասակար ազդակներից:

Հասուն մարդու գլխուղեղի կշիռը 1200–1400 գ է՝ մարմնի կշռի 1/40 մասը, նորածնինը` 350գ` 1/8–1/10 մասը: Այն վերջնական մեծության է հասնում 20 տարեկանում:

Գլխուղեղը կազմված է ծայրային ուղեղից (մեծ կիսագնդեր, առջևի ուղեղ), միջանկյալ ուղեղից, միջին ուղեղից, կամուրջից, երկարավուն ուղեղից և ուղեղիկից:

Երկարավուն ուղեղը, կամուրջը, միջին և միջանկյալ ուղեղները կազմում են ուղեղաբունը:

Երկարավուն ուղեղը ողնուղեղի վերին հաստացած կոնաձև մասն է՝ 2,5-3 սմ երկարությամբ։ Երկարավուն ուղեղն իր կառուցվածքով նման է ողնուղեղին և նրա նման կատարում է ռեֆլեքսային և հաղորդող գործառույթներ:

Երկարավուն ուղեղի տարբեր կորիզներն ապահովում են շնչառական, սիրտ-անոթային, մարսողական համակարգերի գործունեությունը, արգելակում և դրդում մեծ կիսագնդերի կեղևի ու ողնուղեղի ֆունկցիաները։ Այստեղ են գտնվում ծամելու, կլլման, ծծելու ռեֆլեքսների կենտրոնները։ Երկարավուն ուղեղն իրականացնում է նաև մի շարք պաշտպանական ռեֆլեքսներ՝ փռշտոց, հազ, փսխում, արցունքազատում, կոպերի թարթում, մասնակցում է նաև կեցվածքն ապահովող ռեֆլեքսների իրականացմանը։ Այսպիսով, երկարավուն ուղեղում գտնվում են կենսական կարևոր կենտրոններ, ուստի նրա ոչ միայն հեռացումը, այլև վնասումն ավարտվում է մահով։ Երկարավուն ուղեղով են անցնում գլխուղեղի մյուս բաժինները ողնուղեղի հետ միացնող վարընթաց և ողնուղեղից հաղորդվող վերընթաց ուղիները։

Վարոլյան կամուրջ

Վարոլյան կամուրջը ներքևից սահմանակից է երկարավուն ուղեղին, իսկ վերևից փոխակերպվում է միջին ուղեղի։ Կամրջում գտնվում են որոշ գանգուղեղային նյարդերի կորիզներ, որոնք նյարդավորում են գլխի առջևի մասը, դեմքի մաշկը, դիմախաղի մկանները, ենթածնոտային, ենթալեզվային թքագեղձերը, արցունքագեղձերը, ականջի, բերանի ու քթի խոռոչի լորձաթաղանթը։ Նրանով են անցնում առջևի և միջին ուղեղը ստորև գտնվող կենտրոններին կապող ուղիները։

Միջին ուղեղ

Միջին ուղեղը վարոլյան կամրջի շարունակությունն է։ Միջին ուղեղը բաղկացած է քառաբլուրներից, որոնք ապահովում են տեսողության ու լսողության առաջնային ռեակցիաները՝ ակնագնդի շարժումը դեպի լույսի աղբյուրը, կենդանիների ականջախեցու և մարդու գլխի թեքումը դեպի ձայնը։

Միջին ուղեղում են գտնվում նաև զգացող և շարժիչ որոշ կորիզներ, որոնք կարգավորում են ակնագնդերի շարժումը, բբային ռեֆլեքսները, մկանային լարվածությունը, դիմախաղի, մատների նուրբ շարժումները։ Միջին ուղեղի վնասման դեպքում նկատվում են այդ մկանների ոչ կամային կծկումներ կամ դող։ Միջին ուղեղում գտնվող նեյրոնների որոշ խումբ կեղևի վրա թողնում է ակտիվացնող ազդեցություն, որը կարևոր նշանակություն ունի արթուն վիճակը պահպանելու համար։ Միջին ուղեղով են անցնում նաև ողնուղեղը մեծ կիսագնդերի հետ կապող ուղիները։

Միջանկյալ ուղեղ

 Միջանկյալ ուղեղըտեղադրված է մեծ կիսագնդերի տակ։ Նրա հիմնական բաժիններից են տեսաթումբը ու ենթատեսաթումբը։ Տեսաթումբն իրականացնում է ողնուղեղից, միջին ուղեղից, ուղեղիկից ու հիմային հանգույցներից դեպի մեծ կիսագնդեր ընթացող նյարդային ազդակների մշակում, մասնակցում է օրգանիզմի՝ որպես միասնական համակարգի կարգավորմանը։ Մեծ կիսագնդերի կեղևի հետ ունեցած երկկողմանի կապերի շնորհիվ տեսաթումբը մասնակցում է քնի ու արթունության հերթագայմանը, գիտակցության պահպանմանը, արգելակման զարգացմանը։ Այն նաև ցավազգաց կենտրոն է։

Ենթատեսաթումբը կարևոր դեր ունի օրգանիզմի ներքին միջավայրի կայունության պահպանման, ինքնավար, ներզատական ու մարմնական համակարգերի ամբողջականության համար։ Այստեղ են գտնվում նյութափոխանակությունը, մարմնի կայուն ջերմաստիճանը, քաղցի ու հագեցման, ծարավի, սեռական վարքագծի, վախի ու կատաղության, քնի ու արթունության հերթագայումը կարգավորող կենտրոնները։ Ենթատեսաթումբը նաև վեգետատիվ նյարդային համակարգի գործունեությունը կարգավորող ենթակեղևային բարձրագույն բաժինն է։

Ուղեղիկ

Ուղեղիկը  համարվում է վարոլյան կամրջի խոշոր ելուստ։ Մարդու ուղեղիկի զանգվածը մոտավորապես  150  գ է։ Ուղեղիկը կազմված է երկու կիսագնդերից ու դրանք միացնող որդից։ Կիսագնդերը խոր ակոսներով բաժանվում են բլթերի ու բազմաթիվ գալարների։ Ուղեղիկի գորշ նյութը առաջացնում է կեղև, որի տակ սպիտակ նյութն է գորշ նյութի կուտակներով՝ կորիզներով։ Ուղեղիկի գորշ ու սպիտակ նյութերի հետաքրքիր պատկերը կոչվում է «կենաց ծառ»։

Ըստ կազմության՝ բայերը լինում են պարզ և ածանցավոր։

Ածանցավոր բայերը չորս տեսակի են` սոսկածանցավոր, պատճառական, բազմապատկական և կրավորական:

Սոսկածանցներն են՝ ան, են, ն, չ`  մեծ-ան-ալ, վախ-են-ալ, գտ-ն-ել, կոր-չ-ել և այլն:

Պատճառական ածանցներն են՝ ացն, եցն, ցն:  Պատճառական բայերը կազմվում են`

1. Ա  խոնարհման պարզ և ան սոսկածանցավոր բայերից` ացն ածանցով` խաղալ-խաղացնել, քարանալ-քարացնել:

2. Ե  խոնարհման պարզ և են սոսկածանցավոր բայերից` եցն ածանցով` քայլել-քայլեցնել, վախենալ-վախեցնել:

3.Ն, չ սոսկածանցավոր բայերից` ցն ածանցով` հասնել-հասցնել, փախչել-փախցնել:

Կան շատ բայեր, որոնցից ածանցներով պատճառական բայ չի կազմվում: Այսպիսի բայերի պատճառականը կազմվում է տալ բայի հարադրությամբ` բերել-բերել տալ, զարդարել-զարդարել տալ և այլն:

Կան բայեր, որոնցում կա ցն տառակապակցությունը` հարցնել, լցնել,վերցնել, սակայն դրանք պատճառական բայեր չեն, քանի որ առանց ցն -ի ձևեր չունեն:

Բազմապատկական ածանցներն են՝ ատ, ոտ, կոտ, տ` կտրել-կտրատել, խոցել-խոցոտել, թռչել-թռչկոտել, պատռել-պատռտել:

Ածանցներով բազմապատկական բայեր կազմվում են շատ քիչ բայերից: Բազմապատկական բայեր են կազմվում նաև արմատի կրկնությամբ` վազել-վազվզել, քաշել-քաշքշել և այլն, դարձյալ ոչ բոլոր բայերից:

Կազմությամբ կրավորական  կոչվում են այն բայերը, որոնց կազմում կա կրավորական ածանց:Կրավորական ածանցն է վ -ն` գրել-գրվել, կառուցել-կառուցվել, հեռանալ-հեռացվել, կարդալ-կարդացվել: Բացի ածանցավոր բայերից կան նաև հարադրական  բայեր: Դրանք բարդ բառեր են, դրանց բաղադրիչները գրվում են առանձին, բայց իմաստով համարժեք են մեկ բայի՝ բարև տալ-բարևել:

Առաջադրանքներ

1․ Ի՞նչ ընդհանրությամբ են խմբավորվել տրված բայերը:

Ա. Կիրառել, խմել, հնարել, բացատրել, գրավել, հասնել, լցնել, թռչել, սառչել:

Բ. Գնալ, զգալ, խոյանալ, ընթանալ, վախենալ, կամենալ, տզզալ, շրխկալ:

Առաջին շարքում տրված են ե-խոնարհման բայեր, իսկ երկրորդ շարքում ա-խոնարհման բայեր

2.Տրված արմատներից բայեր կազմի՛ր և ընդգծի՛ր արմատի և ել կամ ալ վերջավորության միջև եղած մասը:

Օրինակ`

տես — տեսնել, բարձր — բարձրանալ:

Ա. Ընկեր-ընկերանալ, թանձր-թանձրանալ, խոր-խորանալ:

Բ. Վախ-վախենալ, կամ-կամենալ, մոտ-մոտենալ:

Գ. Հաս-հասնել, անց-անցնել, հագ-հագնել:

Դ-. Թիռ-թռչել, սառ-սառչել, կիպ-կպչել:

3.Տրված բայերը պատճառական դարձնող ածանցները թվի՛ր:

Մեծացնել, հեռացնել, գգացնել, վախեցնել, հիշեցնեյ, թռցնել, տեսցնել:

Մեծացնել- ացն

հեռացնել- ացն

զգացնել- ացն

վախեցնել- եցն

հիշեցնել-եցն

թռցնել- ցն

տեսցնել- ցն

1.Հոլովի՛ր գիրք, շուն, գինի, կին բառերը։

Ուղղական (ո՞վ, ի՞նչ)

Ո՞վ — շուն, կին

Ի՞նչ — գիրք, գինի

Սեռական (ո՞ւմ, ինչի՞)

Ո՞ւմ — շանը, կնոջը

Ինչի՞ — գրքին, գինու

Տրական (ո՞ւմ, ինչի՞ն)

Ո՞ւմ -շանը, կնոջը

Ինչի՞ — գրքին, գինու

Բացառական (ումի՞ց, ինչի՞ց)

Ումի՞ց — շնից, կնոջից

Ինչի՞ց — գրքից, գինուց

Գործիական (ումո՞վ, ինչո՞վ)

Ումո՞վ — շնով, կնոջով

Ինչո՞վ — գրքով, գինով

Ներգոյական (ո՞ւմ մեջ, ինչո՞ւմ, ինչի՞ մեջ)

Ինչո՞ւմ-գրքում

Ու՞մ մեջ-կնոջ մեջ

2․Դո՛ւրս գրիր դերբայներն ու սահմանական եղանակի ժամանակային ձևերը։ Գրի՛ր ժամանակային ձևը, դեմքը, թիվը։

«Ռուբեն, — ասում եմ, — ուզում եմ, որ ինձ մի լավություն անես:

Ուզում եմ, ասում եմ — անկատար ներկա, եզակի թիվ, առաջի դեմք:

Պիտի խնդրեմ, որպեսզի ինձ անկորիզ խաղողի այգին տանես, որ անմիջապես «Արարատ» գերեզմանատան ետևում է, որովհետև խաղողի նորելուկ տերևներն արդեն բավական մեծացել են-վաղակատար ներկա, երրորդ դեմք, հոգնակի թիվ, և դրանք քաղելու ժամանակն է, ուզում եմ — անկատար ներկա, եզակի թիվ, առաջի դեմք չորս-հինգ դյուժին հավաքել և տոլմա պատրաստել: Ահավոր քաղց եմ զգում Բիթլիսի մեր ամենասիրած կերակուրի հանդեպ»։ Ինչ խոսք, արդեն պարզել էի-վաղակատար անցյալ, առաջին դեմք, եզակի թիվ, որ համենայն դեպս միայն Բիթլիսը չէր, որ ծանոթ էր և սիրում էր-անկատար անցյալ, երրորդ դեմք, եզակի թիվ խաղողի տերևով տոլմա ուտել։

 Այ թե համեղ ուտելիք է, ավանդական մածունն էլ լցնում ես — անկատար ներկա, երկրորդ դեմք, եզակի թիվ կես դյուժին տոլմաների վրա, հետո մի կես դյուժին էլ ես ավելացնում: «Որքան հասկանում եմ-անկատար ներկա, առաջին դեմք, եզակի թիվ, —ասում է-անկատար ներկա, երրորդ դեմք, եզակի թիվ Ռուբենը, — խաղողի տերև հավաքելիս, սովորաբար, ճյուղի կամ որթի վրայի յուրաքանչյուր երրորդ տերևն են պոկում— անկատար ներկա, երրորդ դեմք, հոգնակի թիվ, այդ մասին լսե՞լ ես- վաղակատար ներկա, երկրորդ դեմք, եզակի թիվ »։

3․Բաց թողնված տառերը լրացրո՛ւ:

Ջորդանո Բրունոն ամբողջ ութ տարի բանտում մնաց: Սուրբ հայրերը սպասում էին, որ  նա կընկճվի: Նա խոստովանում էր, որ ինքը մեղք է գործել եկեղեցու դեմ, բայց պնդում էր, որ իր ուսմունքը ճշմարտացի է ու ամբողջական: Մտածելու համար նրան իննսուն օր ժամանակ տվեցին և օրը երկու ամգամ՝ կեսօրին ու կեսգիշերին, աստվածաբաններ էին ուղարկում նրա խուցը: Բայց նա ոչինչ չէր խնդրում: Երբ կարդինալի պալատում կարդում էին դատավճիռը, նա ասաց. «Դուք ավելի մեծ երկյուղով եք հայտնում ինձ դատավճիռը, քան ես լսում եմ»:

4․ Տեքստում գտի՛ր տրված բառերի հոմանիշները, տրված բառերը գրի՛ր հոմանիշների փոխարեն:

Ենթադրություն, ինչքան, հերիք, մի, տեսնել, ժամանակ, հաստատել, նայել, համընկել, թիվ, ամբողջական:

Բավական է-հերիք է՝ հայացք նետեք-նայեք գլոբուսին, որ նկատեք, թե Հարավային Ամերիկայի արևելյան ծովափը որքա՜ն-ինչքա~ն լավ է ներգծվում Աֆրիկայի արևմտյան ափին: Ֆրենսիս Բեկոնը դա նկատել է դեռևս 1620 թվականին-թվին: 1912 թվականին գերմանացի գիտնական Ալֆրեդ Վեգեները մի վարկած առաջ քաշեց, որ բոլոր մայրցամաքներն ինչ-որ ժամանակ ցամաքի մեկ-մի միասնական զանգված են կազմել: Սակայն Վեգեների կենդանության օրոք այդ վարկածը ճանաչում չգտավ: Հիմա երկրաբանները հավաստում են, որ Հարավային Ամերիկայի և Աֆրիկայի արմատական ապարների միջև նմանություններ կան:

Homework

Ex.1(a)

While I was walking down the street yesterday, I saw a friend of mine. He was looking in a shop window. I started to cross the road to say hello to him. While I was crossing the road, I heard a noise. A bus was coming in my direction! The bus stopped very close to me. I was lucky it didn’t hit me!

(b)

I’m a good player, but Steve is better than me and Jane is the best player in the school!

Question 1 was easy. Question 4 was easier than question 1, and question 6 was the easiest question of all.

Last night’s match was exciting, but Saturday’s match was more exciting than last night’s match, and Sunday’s match was the most exciting  ever.

Yesterday was a bad day for me, but Thursday was worse than yesterday, and Friday was the worst day of my life!

(c)

They ran home quickly.

She smiled happily.

My brother speaks French fluently.

The hairdresser cut my hair very badly.

I answered all the questions easily.

Our team played very well.

Ex. 2 (a)

Bad-good

Fast-slow

Cheap-expensive

Beautiful-ugly

Tidy-messy

Quiet-noisy

Easy-difficult

(b)

It rained very hard last Saturday when I was in town, and I got very wet.

Our dog can’t walk very well because he’s getting very old now.

I got a surprise yesterday. My uncle sent me some money!

The party was great, and I didn’t get home until midnight!

My brother says he gets good ideas when he daydreams.

I love Maths, and I’m always happy when I get the right answer.