Վիրուսներ

Վիրուս (լատ.՝ virus՝ թույն), ոչ բջջային կառուցվածք ունեցող հարուցիչ, որը բազմանում է միայն կենդանի բջիջների ներսում։ Վիրուսները վարակում են կյանքի բոլոր բջջային ձևերը՝ կենդանիներից ու բույսերից մինչև բակտերիաներ ։

Վիրուսներն առաջին անգամ նկարագրվել են 1892 թվականին Դմիտրի Իվանովսկու կողմից որպես՝ ծխախոտի բույսերը վարակող ոչ բջջային ախտածիններ։ Ծխախոտի խճանկարի վիրուսը հայտնաբերել է Մարտին Բեյերինկը 1898 թվականին։ Այդ ժամանակից ի վեր հայտնաբերվել և մանրամասն նկարագրվել են շուրջ 5000 տեսակի տարբեր վիրուսներ, չնայած այն բանին, որ հայտնի են վիրուսների միլիոնավոր ձևեր։ Վիրուսների մասին գիտությունը վիրուսաբանությունն է, որը մանրէաբանության (միկրոբիոլոգիա) ենթաճյուղերից է։

Վիրուսները բաղկացած են երկու կամ երեք մասերից (վիրիոններից)։

Բոլոր վիրուսներն ունեն գենետիկական նյութ՝ ԴՆԹ կամ ՌՆԹ։ Սրանք երկար մոլեկուլներ են, որոնք կրում են գենետիկական տեղեկատվությունը:

Բոլոր վիրուսներն ունեն սպիտակուցե կապսիդ, որը պաշտպանում է գեները:

Որոշ վիրուսներ ունեն նաև լիպիդային պատյան, որը շրջապատում է կապսիդը բջջից դուրս գտնվելու ժամանակ:

Վիրուսները տարածվում են բազմաթիվ ճանապարհներով. բույսերի վիրուսները փոխանցվում են բույսից բույս բուսահյութով սնվող միջատների միջոցով (օրինակ՝ լվիճներ), կենդանական վիրուսները փոխանցվում են արնախում միջատների միջոցով։ Այս եղանակով հիվանդությունը փոխանցող օրգանիզմներն անվանվում են վեկտորներ (փոխանցողներ)։ Գրիպի վիրուսները տարածվում են օդակաթիլային եղանակով՝ հազի և փռշտոցի միջոցով։ Ռոտավիրուսները փոխանցվում են երեխաների հետ անմիջական շփման հետևանքով։ ՄԻԱՎ-ը սեռական ճանապարհով և վարակված արյան ներարկմամբ փոխանցվող վիրուսներից է։ Վիրուսի կողմից վարակվող բջիջներն անվանվում են թիրախներ։

Վիրուսային վարակը կենդանիների մոտ առաջացնում է իմունային պատասխան, որը սովորաբար ոչնչացնում է վարակող վիրուսին։ Իմունային պատասխան կարող է առաջանալ նաև պատվաստանյութի նկատմամբ, որով հնարավոր է դառնում առաջացնել արհեստական ձեռքբերովի իմունիտետ տվյալ վիրուսային հարուցչի դեմ։ Սակայն շատ վիրուսներ (ՁԻԱՀ-ի և վիրուսային հեպատիտի), կարողանում են խուսափել իմունային պատասխանից՝ առաջացնելով քրոնիկական վարակներ։ Հակաբիոտիկները ոչ մի ազդեցություն չեն ունենում վիրուսների վրա։ Մշակվել և ստեղծվել են որոշ հակավիրուսային դեղամիջոցներ։

Աղբյուրը՝ https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8E%D5%AB%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%BD%D5%B6%D5%A5%D6%80

Կորոնավիրուս

Կորոնավիրուսային հիվանդություն 2019 (COVID-19)՝ վարակային հիվանդություն, առաջացած SARS-CoV-2-ով, որը սերտ առնչվում է SARS վիրուսին: Այս հիվանդությունը 2019-20-ի կորոնավիրուսային համաճարակի պատճառն է:

Գենոմը իրենից ներկայացնում է միաշղթա (+)ՌՆԹ։ Նուկլեոկապսիդը շրջապատված է սպիտակուցային թաղանթով և լիպիդային արտաքին թաղանթով, որից հեռանում են քորոցանման փշաձև ելուստներ, որոնք նմանվում են թագի․ այստեղից էլ ծագել է կորոնավիրուս անվանումը (corona-թագ)։

Ինչպե՞ս է տարածվում

Հիվանդության հիմքում ընկած է ծանր սուր շնչառական համախտանիշի կորոնավիրուս 2-ը (SARS-CoV-2), որը նախկինում հիշատակվել է, որպես 2019-ի նոր կորոնավիրուս (2019-nCoV): Հետազոտողները գտնում են, որ վիրուսը կենդանական ծագում ունի:

Այն հիմնականում փոխանցվում է մարդկանց միջև փոքր կաթիլների միջոցով, երբ ինֆեկցված անձիք շնչում կամ հազում են (կամ փռշտում):  Վիրուսը կտորի եւ երկաթի վրա գոյատևում է 12 ժամ:

Նշաններ և ախտանշաններ

Վարակված անձիք կարող են անախտանիշ լինել, կամ նրանց շրջանում կարող են զարգանալ այնպիսի ախտանշաններ, ինչպիսիք են տենդը, հազը և հևոցը: Փորլուծությունը և վերին շնչուղիների ախտանշանները (օրինակ փռշտոց, քթահոսություն, կոկորդացավ) ավելի հազվադեպ են հանդիպում: Հիվանդությունը կարող է խորանալ, հանգեցնելով թոքաբորբի, բազամաօրգանային անբավարարության և մահվան:

Ինկուբացիոն շրջանի տևողությունը գնահատվել է երկուսից տաս օր ԱՀԿ-ի կողմից և երկուսից 14 օր ԱՄՆ-ի Հիվանդությունների Վերահսկման և Կանխարգելման Կենտրոնների (CDC) կողմից: Հետազոտությունների արդյունքում հայտնաբերվել են հազվադեպ դեպքեր, երբ ինկուբացիոն շրջանը տևել է մինչևիսկ 24 օր:

Ինչպե՞ս պաշտպանվել

Առողջապահական գլոբալ կազմակերպությունները հրապարակել են կանխարգելիչ միջոցառումներ, ինֆեկցիայի առաջացման հավանականությունը նվազեցնելու նպատակով: Խորհուրդները հետեւյալն են. օճառով և ջրով ձեռքերը հաճախակի լվանալ, աչքերին, քթին և բերանին չդիպչել չլվացած ձեռքերով, և պատշաճ շնչառական հիգիենա իրականացնել:

Փոխանցումը կանխարգելելու նպատակով, ՀՎԿԿ-ն խորհուրդ է տալիս, որ ինֆեկցված անձիք մնան տանը, և դուրս գան տանից բացառությամբ բուժօգնություն ստանալու նպատակով, հիվանդանոց այցելելուց առաջ նախապես զանգել, վիրաբուժական դիմակ կրել (հատկապես դրսում և մարդաշատ վայրերում), հազի և փռշտոցի դեպքում փակել բերանը և քիթը կտորով, պարբերաբար լվանալ ձեռքերը օճառով և ջրով և խուսափել անձնական օգտագործման կենցաղային իրերը մեկ այլ անձի հետ կիսելուց:

SARS-CoV-2 դեմ այս պահին պատվաստում գոյություն չունի:

Աղբյուրը՝ http://nor.ge/am/?p=41777

Горький Максим

Горький Максим (16 (28) марта 1868 — 18 июня 1936) — писатель. Настоящее имя —Алексей Максимович Пешков.

Родился в Нижнем Новгороде. В семь лет остался сиротой и жил с дедом, некогда богатым красильщиком, к тому времени разорившимся.

Алексею Пешкову пришлось с детства зарабатывать себе на жизнь, что и побудило писателя в дальнейшем взять себе псевдоним Горький. В раннем детстве служил на побегушках в магазине обуви, затем учеником чертежника. Не выдержав унижений, сбежал из дома. Работал поваренком на волжском пароходе. В 15 лет приехал в Казань с намерением получить образование, но, не имея никакой материальной поддержки, не смог осуществить намерение.

В Казани узнал жизнь в трущобах и ночлежках. Доведенный до отчаяния, совершил неудачную попытку самоубийства. Из Казани переехал в Царицын, работал сторожем на железной дороге. Затем возвратился в Нижний Новгород, где стал писцом у присяжного поверенного М.А. Лапина, много сделавшего для юного Пешкова.

Не удержавшись на одном месте, отправился пешком на юг России, где испробовал себя и на каспийских рыбных промыслах, и на постройке мола, и других работах.

В 1892 г. впервые был напечатан рассказ Горького «Макар Чудра». В следующем году он возвратился в Нижний Новгород, где встретился с писателем В.Г. Короленко, принявшим большое участие в судьбе начинающего писателя.

В 1898 г. А.М. Горький был уже знаменитым писателем. Его книги расходились многотысячными тиражами, а известность распространилась за границы России. Горький автор многочисленных рассказов, романов «Фома Гордеев», «Мать», «Дело Артамоновых» и др., пьес «Враги», «Мещане», «На дне», «Дачники», «Васса Железнова», романа-эпопеи «Жизнь Клима Самгина».

С 1901 г. писатель начал открыто выражать сочувствие революционному движению, что вызвало негативную реакцию правительства. С этого времени Горький не раз подвергался арестам и гонениям. В 1906 г. он уехал за границу в Европу и Америку.

В 1921 г. у писателя обострился туберкулез, и он выехал для лечения в Германию и Чехию. С 1924 г. жил в Италии. В 1928, 1931 г. Горький ездит по России, в том числе посетил Соловецкий лагерь особого назначения. В 1932 г. Горького практически вынудили вернуться в Россию.

Последние годы жизни тяжело больного писателя были, с одной стороны, полны безграничного восхваления – еще при жизни Горького его родной город Нижний Новгород был назван его именем – с другой, писатель жил в практической изоляции под постоянным контролем.

Умер недалеко от Москвы в Горках, в том же доме, где умер В.И. Ленин. Прах находится в Кремлевской стене на Красной площади. Мозг писателя был отправлен в Московский институт мозга для изучения.

Рассказ М. Горького «Старуха Изергиль» – величайшее произведение русской литературы.

Максим Горький в «Старухе Изергиль» рассказывает о судьбах трех существ с печальными судьбами. И если Ларра и Изергиль обрекли себя на страдания сами, то Данко погубили люди. Автор приглашает нас поразмышлять над вопросом как жить правильней: «вдали от людей и для себя», «с людьми и для себя» и «с людьми и ради людей». В чем счастье? Мне кажется, что ответ кроется в концовках каждого рассказа. Ларра из-за своей гордыни обречен на вечную жизнь в одиночестве, Старуха обречена доживать свой век без любви, Данко вырвал сердце из груди, чтобы осветить людям путь. Жизни Ларры и Изергиль пусты и бессмысленны, жизнь же Данко имела ценность. Она была короткой, но яркой. Он умер, его горящее сердце было раздавлено, но оставило после себя искры. Жизнь Данко восхищает и дает надежду и силы быть верным своим идеалам.

Չարենցի «Ծիածան» շարքից

Լուսամփոփի՜ պես աղջիկ՝ աստվածամոր աչքերով,

Թոքախտավոր, թափանցիկ, մարմինի՜ պես երազի,

Կապու՜յտ աղջիկ, ակաթի ու կաթի պես հոգեթով,

Լուսամփոփի՜ պես աղջիկ…

Ես ի՞նչ անեմ, ի՞նչ անեմ, որ չմեռնի իմ հոգին,

Որ չմարի իմ հոգին քո ակաթե աչքերում․

Ես ի՞նչ անեմ, որ մնա ծիածանը երեքգույն,

Որ չցնդի, չմարի՜ իմ հոգու հեռուն…

Լուսամփոփի՜ պես աղջիկ՝ աստվածամոր աչքերով,

Թոքախտավոր, թափանցիկ, մարմինի՜ պես երազի,

Կապո՜ւյտ աղջիկ, ակաթի ու կաթի՜ պես հոգեթով,

Լուսամփոփի՜ պես աղջիկ…

Չարենցի «Ծիածան» շարքից ամենահայտնի բանաստեղծություններից մեկը՝ «Լուսամփոփի պես աղջիկ» ստեղծագործությունն է: Սեր, ջերմություն, մաքրություն, թախիծ կա այս բանաստեղծության մեջ: Բանաստեղծության գույները ունեն նուրբ երանգներ, ինչպես ծիածանը, մաքուր ու զուլալ են, ինչպես ջուրը: Ես կարծում եմ, որ այս բանաստեղծությունը իսկական սիրո խոստովանություն է: Բանստեղծության մեջ գերիշխում է կապույտը: Չարենցի պատկերացրած կապույտը  տխուր, բայց միևնույն ժամանակ «թեթև», պարզ և ,ինչու ոչ , սիրո երանգներ պարունակող գույն է :

Իմ կյանքի նշանաբանը

Հավանաբար յուրաքանչյուր մարդ ունի իր կյանքի նշանաբանը, որով նա առաջնորդվում է: Իմ նշանաբանը ամեն ինչ հաղթահարել կարողանալու հույսն է: Յուրաքանչյուր մարդ կամքի ուժ պետք է ունենա, որպեսզի հետ մղի կյանքի խորդուբորդ ճանապարհներին հանդիպող բոլոր դժվարությունները: Այսօրվա կյանքը լի է անհամար դժվարություններով ու արգելքներով: Կյանքը անընդհատ յուրաքանչյուրիս լավ ու վատ անակնկալներ է մատուցում: Վատի համար մենք միշտ տխրում ենք, հուզվում, նույնիսկ կորցնում ապագայի հանդեպ ամեն տեսակի հույս՝ մտածելով, որ կյանքը դրանով վերջանալու է: Լավի համար մենք ուրախանում ենք, հրճվում, լցվում հույսով ապագայի նկատմամբ: Եվ լավ, և վատ անակնկալներն էլ մարդու համար են, ու առանց դրանց կյանքը հնարավոր չէր լինի: Ի վերջո հույսն է օգնում մարդուն դիմակայել և չընկրկել: Ամեն ինչ կարելի է հաղթահարել, երե դու լցված ես հույսով ու հավատով:

Տարբերակ 1

1. 100մլ
2. 2մլ
3. 76մլ

Տարբերակ 2

1. 250մլ
2. 5մլ
3. 165մլ

Տարբերակ 3

1. 100մլ
2. 5մլ
3. 60մլ

Տարբերակ 4

1. 1000մլ
2. 10մլ
3. 9400մլ

Check your progress

1(a)

My train is running late, so I won’t be home before seven o’clock.

Julie isn’t feeling well, I don’t think she will go to school today.

He’s a really good actor. I’m sure he will become famous one day.

We can go to the beach tomorrow. I’m sure it won’t rain.

What do you think? Will you go to university?

James is in London, so he won’t be at the party tonight.

It’s quite hot today. I think I will go swimming this afternoon.

Tom’s always so nice. He won’t get angry when he finds out.

A: Will you come to the match tomorrow?

B: Sorry, but I don’t think I will have time. I will come to the one next week.

A: Pat won’t be happy wnen she sees that you have broken her computer.

B: I know I will tell her what happened as soon as she comes home.

(b)

My parents are angry because I didn’t do the washing up.

Our team lost yesterday. Everyone played badly.

Last week’s test was easy.

My sister sings well.

Hurry up, Jill! Why are you walking so slowly?

Last night I heard a loud noise outside my room.

It was a slow journey and we arrived very late.

The players were all too slow, that’s why we lost the match.

His mum works so hard- she’s hardly at home.

2(a)

I’ll probably get a good job.

Joanne hopes to become a famous singer.

Maybe she’ll have children.

Nick thinks they’ll get married soon.

I’m sure he’ll learn to drive.

We’ll probably watch TV tonight.

I’m sure he’ll come with us.

(b)

There was such a strong wind that some trees fell down.

The castle on that hill burnt down because it was struck by lightning.

There was heavy rain for three days- the streets looked like rivers.

It didn’t really rain very hard – it was only a shower.

We didn’t sit on the beach after 11 am. There was too much sun and it was too hot.

I’ve just heard some thunder from far away. I think there’ll be a storm soon.

I couldn’t see anything from my window this morning- it was really foggy outside.

Հիդրա

Բազմացումը

Հիդրան բազմանում է և՛ անսեռ, և՛ սեռական եղանակով:

Բարենպաստ պայմաններում հիդրան բազմանում է անսեռ եղանակով՝ բողբոջմամբ:

Բողբոջումը անսեռ բազմացման տեսակ է, որը խիստ յուրահատուկ է դրոժավոր սնկերին և աղեխորշավորներին:

Բողբոջման ընթացքում հիդրայի մաշկամկանային պարկի արտաքին և ներքին շերտերը արտափքվում են՝ առաջացնելով բողբոջ: Այն մեծանում է և սկսում է զարգանալ. ազատ ծայրին առաջանում են բերանային անցքը և շոշափուկները: Վերջ ի վերջո ձևավորվում է ամբողջական, երիտասարդ հիդրա, որը պոկվում է մայրական օրգանիզմից և վարում ինքնուրույն կյանք: Հիդրայի վրա կարող է առաջանալ մի քանի բողբոջ միաժամանակ:

Անբարենպաստ պայմաններում, օրինակ՝ աշնանը հիդրան բազմանում է սեռական եղանակով: Հիդրայի միջակա բջիջներից են առաջանում նաև նրա արական և իգական սեռական բջիջները:

Նրա մարմնի վրա առաջանում են թմբիկներ, որոնցում հասունանում են սպերմատոզոիդներ կամ ձվաբջիջ:

Հիդրաները հերմաֆրոդիտ են, այսինքն՝ և՛ արական, և՛ իգական գամետները առաջանում են նույն կենդանու մոտ:

Ինքնաբեղմնավորումից խուսափելու համար արական և իգական գամետները միաժամանակ չեն հասունանում: Բեղմնավորված բջիջը պատվում է ամուր պատյանով և ընկնում ջրավազանի հատակին, իսկ մայրական օրգանիզմը աշնանը մահանում է: Գարնանը սաղմի զարգացումը շարունակվում է՝ բջիջները սկսում են արագ տրոհվել, որից հետո կազմավորում է երկշերտ օրգանիզմ, և երիտասարդ հիդրան դուրս է գալիս արտաքին միջավայր:

Տափակ որդերի տիպի բնութագիրը

Տափակ որդերը հանդիսանում են իսկական բազմաբջիջ օրգանիզմներ: 

Տափակ որդերը հանդիպում են ծովերում, քաղցրահամ ջրերում, հողում, իսկ որոշ տեսակներ անցել են մակաբուծային ապրելակերպի և տեղակայվում են մարդկանց ու կենդանիների տարբեր օրգան-համակարգերում:

Տափակ որդերին բնորոշ են ոչ միայն իսկական կենդանական հյուսվածքներ, այլ նաև իսկական օրգաններ: Տափակ որդերից սկսած կենդանիների թագավորությունում կյանքի կազմավորումը կարելի է արդեն դիտարկել նաև օրգան — համակարգերի մակարդակով:

Այս կենդանի օրգանիզմները իրենց անվանումը ստացել են այն բանի համար, որ նրանց մարմինը տափակ է մեջքափորային ուղղությամբ և հաճախ ունենում է թիթեղիկի կամ ժապավենի տեսք:

Տափակ որդերն արդեն ունեն մարմնի երկկողմ համաչափություն: Դա նշանակում է, որ նրանց մարմնի աջ և ձախ կեսերը միմյանց հետ նույնական են:

Տափակ որդերին բնորոշ են հետևյալ օրգան — համակարգերը՝

մարսողական,

արտազատական,

նյարդային,

սեռական:

Թարթիչավոր որդերը հիմնականում ազատ ապրող օրգանիզմներ են, որոնք սնվում են պարզագույն նախակենդանիներով, մոծակների թրթուրներով և այլնով: Նրանց մարմինը պատված է թարթիչներով, որտեղից էլ ստացել են իրենց անվանումը:

Թարթիչավոր որդերը միակն են տափակ որդերի կազմում, որոնք ունեն բնորոշ մարսողական համակարգ:

Թարթիչավոր որդերից ամենատարածվածը կաթնային կամ սպիտակ պլանարիան է:

Խաչքար

Խաչքար, միջնադարյան հայ կերպարվեստի տեսակ, ճարտարապետական մանր կոթողային ձև է: Խաչքարը հաջորդել է խաչով ավարտվող քառակող վաղ միջնադարյան կոթողներին և թևավոր խաչերին, որոնց մեծ մասը ոչնչացվել է արաբական արշավանքների ժամանակ։ Խաչքարը բովանդակում է քրիստոնեության հիմնական գաղափարը՝ Հիսուս Քրիստոսի փրկագործությունը։

IV–V դարերից խաչքար կանգնեցվել է ռազմական հաղթանակներն ու պատմական կարևոր դեպքերը հավերժացնելու համար կամ, որպես ճարտարապետական զարդ: Խաչքարը ծառայել է նաև որպես տապանաքար՝ հանգուցյալի հոգու փրկության համար, օրինակ՝ Նորատուսի, Սաղմոսավանքի, Հին Ջուղայի  գերեզմանատների խաչքարերը։

10-13-րդ դարերում ձևավորվել և ոճական առումով կատարելության են հասել խաչքարի արվեստի հիմնական տեսակները. կերտվել են ամբողջական քարերից և դրվել պատվանդանի վրա:

Խաչքարի արվեստը խորհրդանշային է՝ այն ունի զուտ աստվածաբանական պաշտամունքային դեր ու նշանակություն։

Աղբյուրը՝ https://hy.wikipedia.org/wiki/%D4%BD%D5%A1%D5%B9%D6%84%D5%A1%D6%80

1.Որո՞նք են աշխարհագրական թաղանթի հիմնական առանձնահատկությունները:

Ֆիզիկաաշխարհագրական թաղանթը մթնոլորտի ստորին շերտի, քարոլորտի վերին շերտի, ողջ ջրոլորտի փոխազդեցության, փոխներթափանցման ոլորտն է, որը տարբերվում է Երկրի առանձին թաղանթներից նրանով, որ ֆիզիկաաշխարհագրական թաղանթի սահմաններում տարբեր ոլորտներ խիստ կերպով ներթափանցած են իրար մեջ, փոխազդում են իրար վրա: Նրանում աշխարհագրական պրոցեսներն ընթանում են ինչպես տիեզերական, այնպես էլ երկրային էներգիայի աղբյուրների հաշվին: Միայն ֆիզիկաաշխարհագրական թաղանթում է, որ

գոյություն ունի կյանք: Աշխարհագրական թաղանթում նյութն ունի ֆիզիկական բնութագրիչների բավականին լայն ընդգրկում (խտություն, ջերմահաղորդականություն, ջերմատարողականություն և այլն):

2. Սխեմատիկորեն պատկերե՛ք աշխարհագրական թաղանթի տարածման սահմանները:

Աշխարհագրական թաղանթը հստակ առանձնացված սահմաններ չունի: Սովորաբար

աշխարհագրական թաղանթի վերին սահման ընդունում են օզոնի շերտը, որը տարածվում

է Երկրի մակերևույթից 25–30 կմ վեր: Աշխարհագրական թաղանթի ստորին սահմանը համարվում է ցամաքի հողմահարման կեղևի ստորոտը:

3. Աշխարհագրական թաղանթի ամբողջականության վերաբերյալ բերե՛ք ձեր օրինակները:

Աշխարհագրական թաղանթի միասնականությունը պատկերացնելու համար կարելի է

դիտարկել բազմաթիվ օրինակներ: Դրանցից ակնառուն, թերևս, կլիմայի գլոբալ տաքացումն է մեր օրերում, որի ժամանակ տեղի է ունենում Երկրի` Արեգակից ստացված և ծախսված ջերմության հավասարակշռության խախտում:

4. Բնության ամբողջականության խախտման ի՞նչ օրինակներ կարող եք բերել ձեր շրջապատից:

Տաքացումը հանգեցրել է օվկիանոսների մակերևույթից ջրի գոլորշացման ավելացմանը և

ամպամածության մեծացմանը ինչպես օվկիանոսների, այնպես էլ մայրցամաքների վրա:

Մթնոլորտային տեղումներն ավելացել են օվկիանոսների և դրանց մերձակա ցամաքային

տարածքների վրա, սակայն ներցամաքային շրջաններում կրճատվել են: Ջերմության

բարձրացումը հանգեցրել է սառցադաշտերի մակերեսների զգալի կրճատմանը:

 5. Ի՞նչ է ռիթմիկությունը: Որո՞նք են ռիթմիկության տեսակները:

Ռիթմիկություն ասելով՝ հասկանում ենք միանման երևույթների կրկնությունը

ժամանակի մեջ: Առանձնացնում են ռիթմիկության երկու տեսակ` պարբերական (կանոնավոր) և

ցիկլային (փոփոխական):

 Պարբերական ռիթմերը կրկնվում են որոշակի ժամանակամիջոցից հետո: Այդպիսինն

են, օրինակ, իր առանցքի շուրջը կամ Արեգակի շուրջը Երկրի պտույտի հետ կապված

ռիթմիկ երևույթները:

Ցիկլային ռիթմերն ունեն տևողության միջինացված արժեք: Օրինակ՝ Արեգակի

ակտիվության ցիկլերի միջին տևողությունը 11 տարի է, բայց դրանց միջև ընկած

ժամանակահատվածը կարող է տևել 1–14 տարի:

Կորոնավիրուս

Կորոնավիրուսներ (լատ.՝ Coronaviridae), 2020 թվականի հունվարի տվյալներով 39 տեսակ ներառող վիրուսների ընտանիք, որոնք ախտահարում են մարդուն, կատուներին, թռչուններին, շներին, խոշոր եղջերավորներին, խոզերին և նապաստակներին։

Առաջին անգամ հայտնաբերվել է 1965 թվականին սուր քթաբորբով (ռինիտ) հիվանդի մոտ։

Կորոնավիրուսը կարող է ախտահարել՝

շնչառական համակարգը

աղեստամոքսային համակարգը

նյարդային համակարգը

Առաջնային վերարտադրությունը տեղի է ունենում քթի խոռոչի և շնչառական համակարգի լորձաթաղանթում, որի արդյունքում առաջանում է առատ քթարտադրություն, իսկ երեխաների մոտ՝ բրոնխիտ և թոքաբորբ։

Տեսակներից մեկը հանդիսանում է ոչ տիպիկ թոքաբորբի (ատիպիկ թոքաբորբ) հարուցիչ։

Նոր կորոնավիրուս 2019-nCoV-ն առաջին անգամ հայտնաբերվել է 2019 թվականին Ուհանում բռնկված թոքաբորբի համաճարակի ընթացքում՝ հիվանդներից մեկի մոտ։ Ուհանում նոր վիրուսը լաբորատոր թեստերով հայտնաբերվել է 59 թոքաբորբով հիվանդներից 15-ի մոտ։

Ex.2 (b)

I can’t watch the rest of the film. I ‘m too tired. So I’m going to bed.

It’s too cold to go swimming today. We’ll freeze!

Grandma doesn’t want to come to the party. She says she’s too old for parties and dancing!

I want a new mobile phone but they’re too expensive. I don’t have that much money.

I didn ‘t like the film — it was too long. I only like short films.

He didn’t answer any of the questions. They were all too difficult.

Ex. 4 (c)

Slow-slowly

Bad-badly

Loud-loudly

Quiet- quietly

Lucky-luckily

Easy-easily

Fast-fast

Good-well

Early-early

Late-late

Hard-hard

(d)

I play the piano badly but I can sing quite well

She talks very quietly. It’s often difficult to hear her.

They missed the train because they arrived late.

If you want to pass your exam, you need to study hard.