Օ’ Հենրի

Մոգերի ընծաները

I

Մի դոլար ութսունյոթ ցենտ: Ընդամենը այդքան էր: Որից վաթսուն ցենտ` մեկ ցենտանոց մետաղադրամներով: Դրանցից յուրաքանչյուրի համար հարկ էր եղել սակարկել նպարավաճառի, բանջարավաճառի, մսագործի հետ այնպես, որ մինչև ականջները կարմրել էր այն համր դժգոհությունից, որ առաջացրել էր նման խնայողությունը: Դելան երեք անգամ նորից հաշվեց: Մի դոլար, ութսունյոթ սենթ: Իսկ վաղը Ծննդյան տոներն են:

Միակ բանը, որ մնում էր անել, փռվելն էր հնամաշ օթոցին ու արտասվելը: Դելան հենց այդպես էլ վարվեց: Այստեղից էլ առաջ է գալիս փիլիսոփայական եզրահանգում, որ կյանքը բաղկացած է արցունքներից, հառաչներից ու ժպիտներից, ընդ որում` հառաչները գերակշռում են:

Մինչ տանտիրուհին կանցնի այդ բոլոր փուլերը, աչքի անցկացնենք տունը: Փոքրիկ բնակարան` շաբաթը ութ դոլարով: Կահավորանքը վկայում էր ոչ թե աղաղակող աղքատության, այլ համեստորեն լռող չքավորության մասին: Ներքևում` շքամուտքի դռանը, նամակների արկղիկն էր, մի արկղիկ, որի անցքից հնարավոր չէ խցկել ոչ մի նամակ, և էլեկտրական զանգի կոճակը, որից ոչ մի մահկանացուի չի հաջողվի սեղմելով որևէ ձայն դուրս բերել: Դրան կցված էր «Մ. Ջեյմս Դիլինգհեմ Յունգ » մակագրությամբ մի քարտ: «Դիլինգհեմը»  բարեկեցության ոչ վաղուցվա շրջանում ծավալվել էր ամբողջ երկարությամբ, երբ վերոհիշյալ անվան տերը շաբաթական երեսուն դոլար էր ստանում: Իսկ այժմ  «Դիլինգհեմ» բառի տառերը խամրել էին՝ասես լրջորեն խորհելով` չկրճատվե՞ն արդյոք՝դառնալով համեստ ու անհավակնոտ «Դ»:  Սակայն երբ միստր   Ջեյմս Դիլինգհեմ Յունգը գալիս էր տուն և բարձրանում վերին հարկ, նրան մշտապես դիմավորում էին «Ջիմ» բացականչությունն ու քնքուշ գրկախառնությունները միսիս Ջեյմս  Դիլինգհեմ Յունգի, որին ձեզ արդեն ներկայացրել ենք Դելա անվամբ: Իսկ դա, հիրավի, շատ հաճելի է:

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Բացատրիր հետևյալ բառերը (կարող ես օգտվել բացատրական բառարանից).

մոգ- զրադաշտական կրոնի hոգևոր պաշտոնյա, քուրմ, կախարդ

սակարկել- առևտուր անել:

նպարավաճառ- նպարեղեն վաճառող

օթոց- բազմոց

շքամուտք- շենքի գլխավոր մուտք

հավակնոտ- հանդուգն

2. Բացատրիր տրված մտքերը՝ նախ ընդգծված արտահայտությունները բացատրելով:

• Մինչև ականջները կարմրել էր այն համր դժգոհությունից, որ առաջացրել էր նման խնայողությունը:

Նա այնքան քիչ գումար ուներ, որ չգիտեր, թե ինչ անի այդ գումարով, քանի որ առջևում Ծննդյան տոներն էին:

• Կահավորանքը վկայում էր ոչ թե աղաղակող աղքատույան, այլ համեստորեն լռող չքավորության մասին:

Կահավորանքը ցույց էր տալիս, որ նրանք շատ աղքատ էին:

• «Դիլինգհեմ» բառի տառերը խամրել էին՝ ասես լրջորեն խորհելով` չկրճատվե՞ն արդյոք՝ դառնալով համեստ ու անհավակնոտ «Դ»:

Կարելի է ասել, որ «Դիլինգհեմ» բառն աստիճանաբար մոռացվում էր:

3. Գտիր այն բառակապակցությունները և նախադասությունները, որտեղ արտահայտված է.

• Դիլինգհեմ ընտանիքի սկզբում լավ  ապրելը,

«Դիլինգհեմը»  բարեկեցության ոչ վաղուցվա շրջանում ծավալվել էր ամբողջ երկարությամբ, երբ վերոհիշյալ անվան տերը շաբաթական երեսուն դոլար էր ստանում:

•Դիլինգհեմ ընտանիքի հետագայում աղքատացած լինելը:

Մինչև ականջները կարմրել էր այն համր դժգոհությունից, որ առաջացրել էր նման խնայողությունը: Դելան երեք անգամ նորից հաշվեց:

Կահավորանքը վկայում էր ոչ թե աղաղակող աղքատության, այլ համեստորեն լռող չքավորության մասին:

Իսկ այժմ  «Դիլինգհեմ» բառի տառերը խամրել էին՝ասես լրջորեն խորհելով` չկրճատվե՞ն արդյոք՝դառնալով համեստ ու անհավակնոտ «Դ»: 

Ներքևում` շքամուտքի դռանը, նամակների արկղիկն էր, մի արկղիկ, որի անցքից հնարավոր չէ խցկել ոչ մի նամակ, և էլեկտրական զանգի կոճակը, որից ոչ մի մահկանացուի չի հաջողվի սեղմելով որևէ ձայն դուրս բերել:

4. Հեղինակի խոսքում առաձնացրու (դուրս գրիր) հատվածներ, որտեղ պատումը առավել անմիջական և անկեղծ է:

Մինչև ականջները կարմրել էր այն համր դժգոհությունից, որ առաջացրել էր նման խնայողությունը: Դելան երեք անգամ նորից հաշվեց: Մի դոլար, ութսունյոթ սենթ: Իսկ վաղը Ծննդյան տոներն են:

Միակ բանը, որ մնում էր անել, փռվելն էր հնամաշ օթոցին ու արտասվելը: Դելան հենց այդպես էլ վարվեց:

Երբ միստր   Ջեյմս Դիլինգհեմ Յունգը գալիս էր տուն և բարձրանում վերին հարկ, նրան մշտապես դիմավորում էին «Ջիմ» բացականչությունն ու քնքուշ գրկախառնությունները:

Կիևյան Ռուսիա

Կիևյան Ռուսիան միջնադարյան պետություն էր Արևելյան Եվրոպայում։ Կազմավորվել է 882 թվականին, երբ որ Ռյուրիկովիչները միավորեցին արևելասլավոնական և ֆիննա-ուգորական ցեղերը։ Երբեմն հին ռուսական պետություն ասելով հասկանում են ոչ միայն Կիևյան, այլև Նովգորոդի Ռուսիան (862-882), քանի որ իշխող տոհմը և պետական կարգը էական փոփոխություններ չեն կրել, այլ ընդամենը ռուսական մայրաքաղաքը Նովգորոդից տեղափոխվել է Կիև։

Ռուսական պետությունը հզորության գագաթնակետին է հասնում Վլադիմիր Կարմիր Արեգակ (978-1015) և Յարոսլավ Իմաստուն իշխանների օրոք (1016—1054)՝ 10-րդ դարի վերջին և 11-րդ դարի սկզբին։ Նրա սահմանները հարավում հասնում էին Ղրիմի արևելյան սահմանին գտնվող Թամանյան թերակղզուն, հյուսիսում՝ Հյուսիսային Դվինա գետին հյուսիսում, Դնեստր գետին արևմուտքում՝ այդպիսով ընդգրկելով գրեթե ամբողջ Արևելաեվրոպական կամ Ռուսական դաշտավայրը։ 12-րդ դարի կեսին երկիրը ենթարկվում է ավատատիրական մասնատվածության, հիմնվում են զանազան մանր իշխանություններ, որտեղ կառավարում էին Ռյուրիկովիչների ներկայացուցիչները։ Կիևը ձևականորեն շարունակում է մնալ մայրաքաղաք մինչև մոնղոլական արշավանքները (1237—1240), իսկ Կիևի իշխանությունը մնում էր որպես ռուս իշխանների տիրույթների միություն։

Աղբյուրը՝ https://hy.wikipedia.org/wiki/%D4%BF%D5%AB%D6%87%D5%B5%D5%A1%D5%B6_%D5%8C%D5%B8%D6%82%D5%BD%D5%AB%D5%A1

Упр.

1. Романы Толстого длиннее романов Достоевского.

Романы Толстого длиннее, чем романы Достоевского.

• Мне кажется, что фильм “Пираты Карибского моря” интереснее “ Гарри Поттера”.

Мне кажется, что фильм “Пираты Карибского моря” интереснее, чем  “Гарри Поттер”.

3.Физика труднее химии.

Физика труднее, чем химия.

4. Джинсы ” Левайс” дороже джинсов ” Кира Пластинина”

Джинсы ” Левайс” дороже, чем джинсы ” Кира Пластинина”.

5.Интереснее,  легче,  один из лучших,  важнейшее,  симпатичнее.

6. А.Нью-Йорк самый красивый город в мире.

Байкал самое глубокое озеро в мире.

Эверест самая высокая гора в мире.

Шекспир самый известный драматург в мире.

Б. Нью-Йорк красивейший город в мире.

Байкал глубочайшое озеро в мире.

Эверест высочайшая гора в мире.

Шекспир известнейший драматург в мире.

Ի՛նքդ այսպիսի օրագիր կազմիր` պատմելով քո մի քանի օրվա մասին (փորձի՛ր նապաստակի նման պատկերավոր գրել):

Իմ օրագիրը          

Շաբաթվա յուրաքանչյուր օր արթնանում եմ վաղ առավոտյան, լվացվում, հագնվում, նախաճաշում ու շտապում դպրոց: Մեր դասերը սկսվում են ժամը իննին և ավարտվում ժամը երկուսին: Դպրոցում շատ հետաքրքիր ու ուրախ է անցնում մեր առօրյան: Հարուստ գիտելիքներով զինված՝  վերադառնում եմ տուն: Շատ եմ սիրում շաբար օրը, քանի որ հաճախում եմ Թումո ստեղծարար տեխնոլոգիաների կենտրոն: Իմ ապագան տեսնում եմ համակարգիչների աշխարհում:

Ձեթի  և  ջրի  անհամասեռ  խառնուրդի  բաժանումը  բաժանիչ  ձագարով

Սարքավորումներ` բաժանիչ  ձագար, բաժակ  

Ազդանյութեր` բուսական  յուղը , ջուր

Խառնուրդը  լցնում  ենք  բաժանիչ  ձագարի  մեջ,  թեթև  հեղուկը`բուսական  յուղը  բարձրանում  է  վերև: Բաժանիչ  ձագարի  տակ  բաժակ  ենք  ու  փականը  բացում: Ծանր  հեղուկը` բուսական  յուղը  բաժակի  մեջ  է  լցվում  և, բաժանման  սահմանըփականի  անցքին  հասնելիս` փականը  փակում  ենք:

Արդյունքում՝ ջուրը լցվում է ձագարի տակ դրված բաժակի մեջ, իսկ ձագարում մնում է բուսական յուղը:

Գործնական աշխատանք՝

Թորում`Սպիրտի  ջրային  լուծույթի  թորումը

  Սարքավորումներ` Կլորատակ  կոլբ, քիմիական  սառնարան, ընդունիչ  կոլբ,սպիրտայրոց

Ազդանյութեր`սպիրտ, ջուր

Այս  եղանակով  կարելի  է  բաժանել  տարբեր  եռման  ջերմաստիճան  ունեցող  համասեռ  խառնուրդներ: Կլորատակ  կոլբի, հաճախ  էլ`  այսպես  կոչված  Վյուրցի կոլբի  մեջ  լցնել  թորվող  հեղուկը, ընդ  որում` հեղուկի  ծավալը  չպետք  է  գերազանցի  կոլբի  ծավալի  ²/3-ը, այսպես`հեղուկը  դուրս  կշարժվի: Կոլբը  միացվում  է  սառնարանին, թեք  խողովակն  իջեցվում  է  ընդունիչ  կոլբի  մեջ: Թորվող  հեղուկով  կոլբի  ներսի  ջերմաստիճանին  հետևում  են  կոլբի  բերանին  խցանով  ամրացված  ջերմաչափի  միջոցով:

Արդյունքում՝ քանի որ սպիրտն ունի ցածր եռման ջերմաստիճան,  այն շուտ գոլորշիանում է, իսկ գոլորշին սառնարանի միջոցով սառեցվում ու ստացվում է սպիրտ:

Եթե անհայտ թիվը փոքրացնենք 17-ով և արդյունքը եռապատկենք կստանանք 54։ Գտեք անհայտ թիվը։

Լուծում

1. 54:3=17
2. 17+17=34

5կգ ծիրան և 3կգ խնձոր գնելու համար պետք է վճարել 2100 դրամ, իսկ 7կգ ծիրան և 4կգ խնձոր գնելու համար՝ 2900 դրամ։Քանի՞ դրամ պետք է վճարել  1կգ խնձոր գնելու համար։

Լուծում

7ծ + 4խ=2900

5ծ + 3խ=2100

2ծ + 1խ=800

3ծ + 2խ=1300

1ծ + 1խ=500

1ծ + 0խ=300

0ծ + 1խ=200

Պատ. 1 կգ խ -200 դ

Երեք հաջորդական բնական զույգ թվերի գումարը 48 է։Գտեք այդ թվերի արտադրյալը։

Լուծում

1. 48:3=16
2. 16-2=14
3. 16+2=18
4. 14*16*18=4032

Հանդիսատեսները կինոդահլիճից կարող են դուրս գալ նեղ և լայն դռներով: Եթե բացեն միայն նեղ դռները, բոլոր հանդիսատեսները դուրս կգան12 րոպեում, իսկ եթե բացեն միայն լայն դռները, բոլոր հանդիսատեսները դուրս կգան 4 րոպեում: Որքա՞ն ժամանակում դուրս կգան բոլոր հանդիսատեսները, եթե միաժամանակ բացեն բոլոր դռները:

Լուծում

1. 12:4=3
2. 12-3=9
3. 9:3=3

Պատ. 3ր

Ուղղանկյուն եռանկյան անկյուններից մեկը 20 աստիճան է: Հաշվեք ուղիղ անկյան գագաթից տարված բարձրությունով և անկյան կսորդով կազմված անկյան մեծությունը:

Լուծում

1. 180-90-20=70
2. 90:2=45
3. 70-45=25

Պատ.25⁰

Երկու ճանապարհորդ քայլում էին ճանապարհով՝ իրար ետևից: Ճանապարհի հարթ մասում նրանք քայլում էին նուն՝ 6 կմ/ժ արագությամբ և նրանց միջև հեռավորությունը 200մ էր: Վերելքին նրանք շարժվում էին նույն՝ 4կմ/ժ արագությամբ: Որքա՞ն էր նրանց միջև հեռավորությունը վերելքում:

Լուծում

1. 6  կմ/ժ=1.67 մ/վ
2. 4  կմ/ժ=1.11 մ/վ
3. 200:1,67=120 վ
4. 120*1.11=133 մ

Պատ.133 մ

1.Have you found your lost dog yet?

 find  found

2. She spoke too softly. I couldn’t hear her.

 hear  heard

3. But we heard everything she said .

 say  said

4. We went shopping and I bought a new pair of jeans.

 buy  bought

5. Did you sleep well last night?

 sleep  slept

6. I used to make a lot of money, but I don’t make much now.

 make  made

7. We were really surprised when we won the game.

 win  won

8. We thought we would lose for sure.

 lose  lost

9. Have you ever met a movie star?

 meet  met

10. Mum taught our sisters how to cook, but she didn’t teach us.

 teach  taught

FILL IN THE PAST SIMPLE TENSE

ON FRIDAY, THE CHILDREN TALKED ABOUT A DAY OUT TOGETHER IN THE COUNTRY. THE NEXT MORNING, THEY   WENT   TO THE COUNTRY WITH THEIR TWO DOGS AND  PLAYED TOGETHER. BEN AND DAVE  HAD SOME KITES. SOME TIME LATER THE DOGS  WERE NOT THERE. SO THEY CALLED THEM AND  LOOKED FOR THEM IN THE FOREST. AFTER HALF AN HOUR THE CHILDREN  FOUND  THEM AND  TOOK THEM BACK. CHARLIE WAS VERY HAPPY TO SEE THEM AGAIN. AT LUNCH TIME NICK WENT TO THE BIKES AND FETCHED THE BASKET WITH SOME MEAT SANDWICHES. THEN THEY PLAYED FOOTBALL. NICK AND DAVE WON. IN THE EVENING THEY RODE HOME.

Համաստեղ

Նապաստակի մը օրագիրը

Նապաստակը նման էր վախկոտ մարդու տեսակին: Նապաստակը շատ ուշադիր էր իր շրջապատի հանդեպ և ուներ վառ ու երազկոտ երևակայություն: Ես նույնպես ունեմ պատկերավոր ու երազկոտ երևակայություն:

Երևակայություն

Երևակայությունը կարևոր դեր է խաղում մեր կյանքում: Եթե մարդն ընդհանրապես չունենա երևակայություն, նա  կզրկվի բոլոր գիտական հայտնագործություններից ու արվեստի ստեղծագործություններից, իսկ առաջընթացը կանգ կառնի: Հեռախոս, համակարգիչ, մեքենա… Ժամանակին սրանք ստեղծել հնարավոր չէր: Բայց գտնվեցին մարդիկ, որոնց երևակայությունը հուշեց, որ հնարավոր է:

Այժմ ես հաճախում եմ Թումո ստեղծարար տեխնոլոգիաների կենտրոն: Ջանք ու եռանդ չեմ խնայում, որպեսզի կարողանամ հասնել նպատակիս ու ստեղծել իմ սեփական խաղը, որն արդեն կա երևակայությանս մեջ:

Սերմնավոր բույսերի առաջին ներկայացուցիչները, որոնք գրավել են երկրագունդը, մերկասերմերն են: Մերկասերմերը մեծամասամբ ծառեր են: Նրանք ունեն լավ զարգացած վեգետատիվ օրգաններ՝ արմատ, ցողուն և տերևներ:

Ջրի խնայողության նպատակով՝ մերկասերմերի տերևները ձևափոխվեցին ասեղնաձև փշերի, որի համար էլ նրանք երբեմն կոչվում են փշատերևավորներ կամ ասեղնատերևավորներ:

Սիբիրում և Հեռավոր Արևելքում աճում է սիբիրյան սոճին` մայրին, որի կոներից ստանում են շատ արժեքավոր սննդանյութ՝ մայրու յուղ: 

Սիբիրում նաև շատ տարածված է խեժափիճին: Ի տարբերություն այլ մերկասերմերի, այն մշտադալար չէ և աշնանը թափում է տերևները: Նրա փայտը շատ ամուր է և օգտագործվում է շինարարության մեջ:

Մերձարևադարձային և արևադարձային գոտիներում տարածված է նոճին կամ կիպարիսը: Այն ունի թեփուկավոր տերևներ:

Հյուսիսային Ամերիկայում աճում են հսկայական ծառեր՝ սեքվոյաներ, որոնք նույնպես պատկանում են մերկասերմերի բաժնին: Նրանց բարձրությունը հասնում է  130−150  մետրի, իսկ հաստությունը՝  8  մետրի, իսկ տարիքը՝ մինչև  2000  տարի:

Գ.Մխիթարյանի <<Գիտելիքների ստուգման առաջադրանքներ մաս I>>-ից

3.  տարբերակ 1

I-3,    II-1,    III-2,    IV-2

3.  տարբերակ 2

I-2,    II-2,    III-1,    IV-4

3.  տարբերակ 3

I-1,    II-2,    III-1,    IV-3

3.  տարբերակ 4

I-2,    II-3,    III-4,    IV-2

4.  տարբերակ 1

I-3,    II-1,    III-1,    IV-4,    V-4

4.  տարբերակ 2

I-2,    II-2,    III-3,    IV-1,    V-1

4.  տարբերակ 3

I-2,    II-1,    III-4,    IV-3,    V-5

4.  տարբերակ 4

I-3,    II-4,    III-2,    IV-2,    V-4

5.  տարբերակ 1

I-3,    II-4,    III-3,    IV-3,    V-3

5.  տարբերակ 2

I-2,    II-3,    III-4,    IV-1,    V-2

1.Ռասսաներ՝ եվրոպեոիդ, մոնղոլոիդ, նեգրոիդ և ավստրալոիդ:

Եվրոպեոիդ՝սպիտակկամ թուխ մածկ, միջին կամ բարձր հասակ, սև կամ խարտյած մազեր:

Մոնղոլոիդ՝ սև, կոշտ և ուղիղ մազեր, մաշկի թուխ կամ դեղնավուն մաշկ,տափակ դեմք, աչքերի նեղ բացվածք, խիստ արտահայտված այտոսկրեր:

Նեգրոիդ՝ մաշկի մուգ գույն, գանգուր մազեր, լայն քիթ, հաստ շուրթեր:

Ավստրալոիդ՝ մուգ գույնի մաշկ, հաստ շուրթեր, լայնանիստ քիթ, զարգացած մազածածկույթ:

2.Աշխարհի ժողովուրդները դավանում են տարբեր կրոններ: Սակայն ամենամեծաքանակ հետևորդներն ունեն երեքը՝ քրիստոնեությունը, մահմեդականությունը (իսլամ) և բուդդայականությունը: Դրանք համարվում են համաշխարհային կրոններ:

Քրիստոնեությունն ունի մի քանի ուղղություն: Գլխավոր ուղղություններն են կաթոլիկությունը, ուղղափառությունը և բողոքականությունը:

Մահմեդականության երկու ուղղություններն են սուննիզմը և շիիզմը:

Հնագույն կրոններից է հուդայականությունը, որի դավանորդները հրեաներն են: