Առաջադրանքներ

Խաղալիք, ընկեր, տուն, աղջիկ բառերը հոլովի´ր:

Ուղղական (ո՞վ, ի՞նչ)- խաղալիք, ընկեր, տուն, աղջիկ

Սեռական (ո՞ւմ, ինչի՞)- խաղալիքի, ընկերոջ, տան, աղջկա

Տրական (ո՞ւմ, ինչի՞ն)- խաղալիքին, ընկերոջ, տանը, աղջկա

Բացառական (ումի՞ց, ինչի՞ց)- խաղալիքից, ընկերոջից, տնից, աղջկանից

Գործիական (ումո՞վ, ինչո՞վ)- խաղալիքով, ընկերոջով, տնով, աղջկանով

Ներգոյական (ո՞ւմ մեջ, ինչո՞ւմ, ինչի՞ մեջ)- խաղալիքի, ընկերոջ, տան, աղջկա

2. Փակագծում տրված գոյականները գրի´ր համապատասխան հոլովով` նշելով հոլովը:

Նյու Յորքի բնակիչները զարմանքով դիտում էին 19-ամյա մի  ուսանողի, որը սիրալիր ժպիտով սեղմում էր մի մեծ հանրախանութ մտնող բոլոր այցելուների ձեռքերը: Այդ ձևով 8643-րդ հաճախորդին  ողջունելուց  հետո նա վեր պարզեց կապտած ձեռքը և բացականչեց.

-Ուռա´: Ռուզվելտի ռեկորդը գերազանցեցի:

Հավանաբար քչերին է հայտնի, որ 1907 թվականին Սպիտակ տան մի ընդունելության ժամանակ ԱՄՆ-ի այն ժամանակվա նախագահը սեղմել էր 8513 մարդու ձեռք:

3. Փակագծում տրված գոյականները գրի´ր համապատասխան հոլովով` նշելով հոլովը:

Երբեմն ծովից լույս է դուրս գալիս: Այն դիտվում է մակերեսային տաք ջրերի՝ ալիքի կապտականաչավուն լուսարձակման տեսքով: Ծովային լուսարձակման գլխավոր աղբյուրը միաբջիջ օրգանիզմներն են, որոնք ինչպես բույսերի, այնպես էլ կենդանիների հատկություն ունեն: Նրանք արևի էներգիան լուսային էներգիայի վերածելու բացառիկ ունակություն ունեն: Քիմիական բարդ ռեակցիայի հետևանքով առաջանում է «սառը» լուսարձակում, որը չի ուղեկցվում ջերմության արտադրությամբ:

4. Կետերի փոխարեն գրի՛ր փակագծում տրված բառերի հականիշները:

Փարիզում անցորդներից մեկը հորդ անձրևի տակ ընկավ: Թրջվելուց պաշտպանվելու համար թևի տակի նկարը բարձրացրեց գլխի վրա ու վազեց: Երևի աշխարհում դեռ ոչ ոք անձրևից այդպիսի թանկարժեք «անձրևանոցով» չէր պաշտպանվել:

Տեսնելով անցորդի գլուխը պաշտպանող նկարը` դեպքի կամավոր վկան` ոստիկանը, զարմանքից խոսեց: Նա ճանաչեց Գյուստավ Կուրբեի նշանավոր «Քնած շիկահեր կինը» կտավը: Թանգարանից հափշտակված այդ նկարի վերատպված օրինակները հենց այդ օրը տվեցին ոստիկաններին: Նկարը յոթ հարյուրից ութ հարյուր դոլար էր գնահատված: Ոստիկանը մարդուն հետևեց մինչև նրա բնակարանը, որտեղ գտնվեցին տարբեր ժամանակներում տարբեր տեղերից գողացված նկարների ամբողջ պատկերասրահ:

-Ավելի լավ էր մինչև ոսկորներս թրջվեի,- տխուր ասաց գողը, երբ նրան բռնեցին:

Բնակչության թվի արագ աճը ի՞նչ հիմնախնդիրներ է առաջացնում։

Բնակչության բնական շարժը բնակչության թվի փոփոխությունն է (աճը կամ նվազումը), որը տեղի է ունենում բնական եղանակով՝ ծննդի ու մահվան հետևանքով։ Իսկ բնակչության մեծ աճի դեպքում անհարմարության խնդիրներ են առաջանում:

⦁ Ի՞նչ է բնակչության վերարտադրությունը։ Ներկայացնել բնական և մեխանիկական շարժը։

Բնակչության վերարտադրությունը մարդկանց սերունդների մշտական հերթափոխությունն է, որը բնակչության բնական և մեխանիկական շարժերի ամբողջությունն է։ Ողջ աշխարհի բնակչության վերարտադրությունը միայն բնական շարժի արդյունք է, իսկ երկրների մեծ մասինը՝ բնական ու տարածքային շարժերի ամբողջությունն է։

⦁ Ո՞ր գործոններն են ազդում բնակչության բնական շարժի վրա։

Բնակչության բնական շարժը բնակչության թվի փոփոխությունն է (աճը կամ նվազումը), որը տեղի է ունենում բնական եղանակով՝ ծննդի ու մահվան հետևանքով։

⦁ Ո՞ր գործոններն են ազդում մեխանիկակն շարժի վրա։

Ի տարբերություն ամբողջ աշխարհի, առանձին երկրների և տարածաշրջանների բնակչության թվի աճը և սերունդների հերթափոխումն ու նորացումը տեղի են ունենում ոչ միայն բնական շարժի, այլ նաև մեխանիկական շարժի հաշվին։

Հայաստանի բնակչությունն արագորեն աճել է խորհրդային ժամանակաշրջանում, բնակչության թիվն ավելացել է 4,9 անգամ՝ հասնելով 3,57 մլն-ի:

Հանրապետությունում վերջին 20 տարիների ընթացքում ազգամիջյան հարաբերությունների սրման, ղարաբաղյան պատերազմի (1991-1994), երկրի տնտեսական շրջափակման, էներգետիկ, ճգնաժամի, ինչպես նաև Սպիտակի երկրաշարժի և արտագաղթի հետևանքով հանրապետության բնակչության թիվը նվազել է շուրջ 800 հազարով:

Ըստ 2011-ի մարդահամարի՝ ՀՀ մշտական բնակչությունը 3,213 միլիոն էր:

Տարի   Բնակչության թիվը տարեսկզբի դրությամբ

2006    3221,1

2009    3238,0

2010    3249,5

2011    3262,6

2017    2986,1

Աշխարհի իմ տաքուկ անկյունը

Այս մեծ աշխարհի մի փոքրիկ անկյունում գտնվում է իմ հայրենիքը` Հայաստանը: Հայրենիքն ինձ համար ամեն բանից թանկ է ու վսեմ: Այն մի լեռնոտ ու քարքարոտ երկիր է: Լեռներ, որոնցից ամեն մեկն ունի իր պատմությունը: Զուր չէ ասված, որ Հայաստանը թանգարան է բաց երկնքի տակ: Եթե այս կամ այն երկիր պիտի գնաս՝ տեսնելու հոյակապ շինություններ ու կառույցներ, ապա Հայաստան պիտի գաս ՝ հիանալու բնության կենդանի հրաշքներով: Այս լեռնոտ երկիրը պահելու համար քանի-քանի մարդիկ են զոհվել: Այս լեռները տիրելու համար որքան ազգեր են ոտքի ելել: Այս լեռներով ներշնչված՝ քանի-քանիսն են բանաստեղծ դարձել ու դրանց անմահ փառքը երգել: Դուք անառիկ զինվորներ եք, հայրենի՛ լեռներ:

Առաջադրանքներ

1.Գնացք, շուն, տարի, կայսր բառերը հոլովի´ր:

Ուղղական (ո՞վ, ի՞նչ)- գնացք, շուն, տարի, կայսր

Սեռական (ո՞ւմ, ինչի՞)- գնացքի, շան, տարվա, կայսրի

Տրական (ո՞ւմ, ինչի՞ն)- գնացքին, շանը, տարվան, կայսրին

Բացառական (ումի՞ց, ինչի՞ց)- գնացքից, շնից, տարվանից, կայսրից

Գործիական (ումո՞վ, ինչո՞վ)- գնացքով, շնով, տարով, կայսրով

Ներգոյական (ո՞ւմ մեջ, ինչո՞ւմ, ինչի՞ մեջ)- գնացքի, շան, տարվա, կայսրի

2.Նախադասության միտքն այնպես արտահայտի´ր, որ ընդգծված բառը փակագծում տրված հոլովով լինի:

Գերմանիայի Շտրեբեկ գյուղում բնակիչները մոտ հազար տարի շախմատ են խաղում: ի քան Հարյուր տարուց ավել է, ինչ աշակերտները պարտադիր քննություն են հանձնում, որի ժամանակ և´ շախմատի մասին գիտելիքներն են ստուգվում, և´ խաղալու կարողությունը:

Փարիզում կայացած միջազգային մրցաշարի ժամանակ վերջին տեղը գրավեց անգլիացի մի շախմատիստ՝ Չեմպիոն ազգանունով:

Սիրելի թիմը պարտվելու ամոթից փրկելու համար արգենտինացի ֆուտբոլասերները ընդմիջման ժամանակ դարպասների տակ ռումբ էին դրել: Այդպես պայթյունի պատճառով խաղն ընդհատվեց և չեղյալ հայտարարվեց:

3. Նախադասության միտքն այնպես արտահայտի´ր, որ ընդգծված բառը փակագծում տրված հոլովով լինի:

Ստոկհոլմի թագավորական գրադարանում կա շախմատին նվիրված հիսուն հազար գիրք:

Մեր շուրջը ապրում են օդի, ջրի, հողի անթիվ, անհամար մանրէներ:

Նույնիսկ մանրէների անթիվ բանակները չեն կարող հաղթել կենդանի օրգանիզմներին: Բույսերը հատուկ նյութերից մշակում են թույներ, որոնք ոչնչացնում են անտեսանելի մանրէները:

Բույսերի հյութը պարունակում է հիվանդությունների դեմ պայքարող ու օրգանիզմն ամրացնող «կախարդական» նյութեր:

4. Տրված առածները ընդգծված բառերի հականիշների օգնությամբ լրացրո՛ւ:

Ամառվա փուշը, ձմեռվա նուշը:

Բարեկամ կորցնելը հեշտ է, գտնելն է դժվար:

Դուրսը քահանա, ներսը սատանա:

Գիտունին գերի եղի՛ր, անգետին սիրելի մի՛ եղիր:

Գիտունի հետ քար քաշի՛, բայց անգետի հետ փլավ մի՛ կեր:

Իր աչքի գերանը չի տեսնում, ուրիշի մազը տեսնում է:

5. Նախադասություններում սխալ գործածված բառեր և արտահայտություններ կան, գտի՛ր և ուղղի՛ր:

Այդ հավաքին մասնակցեց նրանց առաջնորդը:

Սպիտակ զգեստը քեզ շատ է սազում:

Ոսկեծամ մի աղջիկ գալիս է աղբյուրը ջրի:

Մոտենում է աղջկան և տեսնում, որ մի վիշապ, գլուխը նրա ծնկներին, քնել է:

Ու հանկարծ սիրահարվել էր այդ աղջկան:

Առավոտներն էլ չէին երգում:

Գառնուկները հոտոտում էին հողը:

Железников рассказывает о чудаке из «6Б» класса — Бориса. Парень из 6 б класса становится вожатым первоклассников. Он решает сделать из своих подопечных чемпионов по футболу. Тогда он, чтобы осуществить задуманное, сам делает за первоклашек их домашние задания, а их отправляет на тренировки к тренеру, с которым договорился делать из детей будущих чемпионов. В результате на годовой контрольной дети получают двойки и им грозит остаться на второй год. Тогда директор требует у этого вожатого, чтоб он всё лето занимался с детьми и помог перейти им во второй класс. Он всё лето с ними занимается и дети пишут контрольную на 4 и 5. Их принимают в октябрята, а вожатый получает похвальную грамоту.

Հարցեր և վարժություններ

1.Ո՞ր նյութերի խառնուրդներն են համասեռ.

ա) կավճի ու ջրի, բ) սպիրտի և ջրի (օղի), գ) յուղի և ջրի, դ) յուղի և բենզինի:

2.Լրացրե՛ք բաց թողած բառերը. «Մաքուր են այն նյութերը, որոնք ունեն հաստատուն միատեսակ բնորոշ մասնիկներ, ուստի և օժտված են խիստ որոշակի

հատկություններով»:

3.Ո՞ր խառնուրդները կարելի է բաժանել թորումով.

ա) սպիրտ և ջուր

բ) կավիճ և ջուր

գ) կերակրի աղ և ջուր

դ) բենզին

4.Ավազը խառնվել է փայտի թեփի հետ: Առաջարկե՛ք եղանակ, որի միջոցով հնարավոր է այդ

խառնուրդի բաղադրամասերն առանձնացնել: — Զտման եղանակ

5.Գեղամա լճի ջուրը թափանցիկ է, բայց լուծված աղեր է պարունակում: Ի՞նչ եղանակ

կառաջարկեք ՝այդ ջրից մաքուր նյութ ստանալու համար: — Շոգիացում

6.Դեբեդ գետի ջուրը հաճախ պղտոր է: Պատճառը ջրի մեջ կախված կավի մասնիկներն են:

Ի՞նչ եղանակ կառաջարկեիք՝ մաքուր ջուր ստանալու համար:

Պարզեցման եղանակով կստանանք մաքուր ջուր, այսինքն քիմիական բաժակի մեջ կլցնենք կավի և ջրի խառնուրդը, ժամանակի ընթացքում կավը նստվածք կտա, իսկ վերևում կմնա մաքուր ջուրը:

7.Հայրիկը պատահաբար բենզինը լցրել է ջրի վրա: Օգնե՛ք հայրիկին բաժանել այդ խառնուրդը:

Զտման եղանակով, այսինքն խառնուրդը լցնում ենք բաժանիչ ձագարի մեջ, թեթև հեղուկը՝ բենզինը բարձրանում է վերև, իսկ ջուրը իջնում է ներքև:

8.Որպեսզի Մոխրոտիկը չմասնակցի պարահանդեսին .խորթ մայրը հանձնարել է նրան մաքրել մի խառնուրդ,որը կազմված է փայտի խառտուկներից,փոքր երկաթի մեխերից,շաքարի և գետի ավազից և դասավորել տուփի մեջ:Մոխրոտիկը շատ արագ մաքրեց խառնուրդը և հասցրեց մասնակցել պարահանդեսին:Բացատրեք ինչպես Մոխրոտիկը արագ կատարեց խորթ մոր առաջադրանքը: — Զտման եղանակով

Прочитайте текст и озаглавьте его

Брат и сестра

        Ох, уж эти старшие братья и сёстры! Они задирают нос, потому что им всё разрешают. Они, например, могут попозже лечь спать, могут пойти в кино без родителей. Счастливчики, в общем!  Ох, уж эти младшие, – думают  старшие. –  Пристают, мешают, жалуются маме. А мама, конечно, говорит: “Они маленькие. Уступи им”. Ох, уж эти маленькие! Ты кто – старший или младший?

Как ты относишься к брату или сестре? Я – младшая сестра. Когда мне  было 8 лет, это было ужасно. Потому что: – каждый день мой старший брат щёлкал меня пó носу .Это у него  была  такая привычка; – у него был велосипед. Спортивный. Он говорил мне: “Почисть колёса, покатаю. Долго”. Я чистила. Сашка один раз катал меня вокруг дома, потом сам уезжал кататься на улицу; – он очень любил сладкое. Конфеты, пирожные. Он ел свои , потом говорил мне: “Смотри, что это там в окне? Пожар!” Я бежала к окну, а он смеялся и съедал мою конфету.

Вот что я вспоминала, когда решила написать рассказ о старших и младших. Но потом я вдруг подумала: а что Сашка будет вспоминать обо мне? Что бы он мог рассказать? И вот что получилось: – я без конца на него жаловалась всем: маме, бабушке, соседям. И все меня жалели, а его ругали и говорили: “Не стыдно тебе, дураку большому?”; – я его дразнила разными обидными словами; – я его под столом толкала ногой, когда мы обедали. А сама спокойно ела суп. Он вскакивал, кричал: “Смотрите, что она делает!” “Она ест суп”, – говорила мама. В общем, я была не сахар!  Я решила вспоминать дальше. О хорошем, а не о плохом. О хорошем, что мне сделал брат. Он рисовал мне смешные картинки, когда я болела. Он водил меня в кино. Он подарил мне книжку, правда, надписал её “Поросёнку в день рождения”. И всё же …

Зачем я это вспомнила и написала? А вот зачем: я теперь точно знаю, что надо быть друг с другом подобрее.  Надо уступать друг другу. И это нужно начать прямо сейчас. Почему я хотела всё это вам сказать? Потому что сегодня я иду в гости к Саше, то есть к Александру Николаевичу! Мы с ним большие друзья. Брат и сестра должны быть друзьями. Жаль только, что я это поняла не в восемь лет, а намного позже.

10. Укажите, какая буква — а или о — пропущена в корне слова.

1) Солнечные лучи почти никогда не касаются холодной, серебристой влаги родника. (Тургенев.) 2) Легкий ветерок коснулся камышей, и они зашевелились и зашелестели. (Тургенев.) 3) Молодые деревья росли очень тесно, ничей топор еще не к..снулся до их стройных стволов. (Тургенев.) 4) Я сидел в тенистом саду, прикоснувшись спиной к стволу огромного дуба. (Л. Толстой.) 5) Мы шли сквозь заросли лозняка, и молодые поросли касались нашего лица. Кусты наклонялись, почти касаясь воды. (Л. Толстой.) 6) В Мещере наблюдается удивительное богатство и разнообразие растительного мира. (Паустовский.)

Ex.6 (a)

Study-studied

Marry-married

Help-helped

Start-started

Realize-realized

Visit-visited

Live-lived

Believe-believed

Plan-planned

Order-ordered

(c)

Last night I studied for today’s test.

There was no food in the house, so we ordered a pizza.

I wanted to go to the cinema, and my friend Alex agreed to come with me.

I tried to phone my friend on Saturday, but no-one answered.

Last year we visited my aunt and uncle in Australia.

My father stopped watching TV and helped me with my homework.

(e)

I started a painting but I didn’t finish it.

They stayed in an expensive hotel, but they did not like the food.

It rained all day on Saturday, so we did not play tennis.

Helena did not watch TV last night. She studied for her test.

I tidied my room, but I did not clean the windows.

He talked for a long time, but he did not say anything interesting!

Страх на пути к истине

—Почтенный, я хотел бы, подобно тебе, стать искателем истины, — сказал юноша суфийскому шейху. — Как мне достичь этого? Каким путём?

— Путь к истине нелёгок, сын мой, — ответил шейх. — Поэтому будет лучше, если ты присоединишься к сообществу странников. Этот путь — не простая дорога. Он опасен. Там встречаются свои разбойники, препятствия и неприятности. Если боишься, то сиди дома. Ведь когда веют зерно, то отделяют шелуху от зерна. На пути шелуха — это страх.

Վախը ճշմարտության ճանապարհին

-Հարգելի՛ս, ես կցանկանայի, որ քեզ նման դառնամ ճշմարտություն որոնող, — ասաց երիտասարդը շեյխին:

— Ինչպե՞ս հասնել դրան: Ո՞ր ճանապարհով:

-Որդի՛ս, ճշմարտության ուղին հեշտ չէ, — պատասխանեց շեյխը:

-Հետևաբար, ավելի լավ կլինի, եթե դու միանաս թափառողների համայնքին: Այս ուղին հեշտ ճանապարհ չէ: Այն վտանգավոր է: Այնտեղ հանդիպում են ավազակներ, խոչընդոտներ և խնդիրներ: Եթե ​​վախենում ես, ապա մնա տանը: Ի վերջո, երբ հացահատիկը աղում են, ապա կեղևը բաժանվում է հացահատիկից: Կեղևի ճանապարհին վախն է:

Ուշադրությո´ւն դարձրու ընդգծված գոյականների ձևերին և իմաստներին, գտի´ր տարբերությունները:

Ա. Դերձակը հագուստ էր կարում: Բ. Դերձակը հագուստն էր կարում:

Ա. Փողոցում գիրք  էր վաճառվում: Բ.  Փողոցում գիրքը  վաճառվում էր:

Ա.Ծովային մի թռչուն երկար ժամանակ լողում ու սուզվում էր:

Բ.  Ծովային  թռչունը երկար ժամանակ լողում ու սուզվում էր:

Ա. Անտառում մի որսորդի հանդիպեց: Բ. Անտառում որսորդին հանդիպեց:

Ա. Այստեղ հավանաբար արջ է պառկած եղել: Բ. Հավանաբար արջն այստեղ է պառկած եղել:

“Բ”  տարբերակներում գոյականները կիրառված են որոշյալ առումով:

2.Ուշադրությո՛ւն դարձրու ընդգծված գոյականներին և պատասխանի´ր հարցերին:

Ա. Անտառի  թավուտում ծուղակ (ի՞նչ) է դրված: Բ. Ծուղակն (ի՞նչն) անտառի  թավուտում է դրված:

Ա. Վագրի համար փորված  փոսի մեջ փիղ (ի՞նչ) է ընկել: Բ. Փիղն (ի՞նչն) ընկել է վագրի համար փորված  փոսի մեջ:

Ա. Ինչ-որ որսագողեր ծառերի մեջ ցանց են կապել՝ զեբրեր (ինչե՞ր) որսալու համար: Բ.Որսագողերը ծառերի մեջ ցանց են կապել՝ զեբրերին (ինչերի՞ն) որսալու համար:

Ա. Նա ուսապարկից մի տուփ  (ի՞նչ) հանեց: Բ. Նա ուսապարկից հանեց տուփը (ի՞նչը):

3. Տրված արտահայտություններից յուրաքանչյուրով երկու նախադասություն կազմի՛ր` դրանք գործածելով.

ա) ուղիղ իմաստով,

բ) որպես դարձվածք:

Ձեռքով անել, աչքը մտնել, ձեռք մեկնել, (ինչ-որ բանի) տակ մտնել:

Նա նկարչությունը ձեռքով արեց:

Նա ձեռքով արեց ընկերոջը:

Տետրի ծայրը մտավ նրա աչքը:

Աշակերտն իր կատարած աշխատանքով մտավ ուսուցչի աչքը:

Նա ձեռք մեկնեց և վերցրեց գիրքը:

Դավիթն օգնության ձեռք մեկնեց իր ընկերոջը:

Շունը մտավ սեղանի տակ:

Նա ծանր բեռի տակ մտավ:

Медвежья услуга

Притча от Ольги Безмирной

Старик с внуком шли по улице мимо мальчика, которому отец поручил починить забор, прежде чем идти играть. Инструмент выскальзывал из рук, доска не хотела становиться на место. Ударив случайно себя по пальцу, мальчик в сердцах бросил молоток, с тоской глядя в сторону играющих друзей. Внук старца пожалел мальчика, прибил доску на место. Но старик подошёл и снова проделал дыру в заборе.

— Как же так, дед? Ты всегда учил меня быть добрым, а не даёшь помочь…

— Я тебя учил доброте, а не лицемерию. Сделав за мальчика его работу, ты не дал ему не только научиться чинить забор. Он не научится терпению и тому, что сначала нужно сделать дело. Своим «добрым» поступком ты мог испортить ему жизнь.

Արջի ծառայություն

Ծերուկն ու նրա թոռնիկը անցնում էին փողոցով մի տղայի կողքով, ում հայրը հանձնարարել էր վերանորոգել ցանկապատը, հետո գնալ խաղալու: Գործիքը ձեռքից սայթաքում էր, տախտակը չէր ցանկանում տեղում մնալ: Պատահաբար հարվածելով մատին՝ տղան դեն է նետում մուրճը կարոտով նայում խաղացող ընկերներին: Թոռնիկը խղճում է տղային և տախտակը տեղում մեխում: Բայց ծերուկը մոտենում է և նորից ցանկապատի վրա անցք փորում:

-Ինչու՞, պապի՛կ: Ինձ միշտ սովորեցրել ես բարի լինել, իսկ  դու ինձ թույլ չես տալիս օգնության ձեռք մեկնել …

-Ես քեզ բարություն եմ սովորեցրել, ոչ թե կեղծավորություն: Տղայի փոխարեն կատարելով իր գործը՝ դու նրան թույլ չես տալիս սովորել ցանկապատը վերանորոգել: Ինչպես նաև նա չի սովորի համբերություն ունենալ և առաջին հերթին հանձնարարված գործն անել: Քո «բարի» գործով դու կարող ես  կործանել նրա կյանքը:

Վարդանանց պատերազմ

Վարդանանց պատերազմը տեղի է ունեցել 450-451 թվականներին և ուղղված էր Սասանյան Պարսկաստանի կրոնափոխության և պարսկացման քաղաքականության դեմ: Սասանյան Պարսկաստանի արքա Հազկերտ Բ-ն, դիմելով «հայոց բոլոր մեծամեծերին», հատուկ հրովարտակով պահանջում էր հայերի կրոնափոխություն և զրադաշտականության ընդունում:

Ապստամբելու որոշումն ընդունվում է 449 թվականին՝ Արտաշատի ժողովում: Դրան մասնակցող հայկական իշխանական տները և հայ առաքելական եկեղեցին որոշում են չհնազանդվել և մերժել Հազկերտ Բ-ի կրոնափոխության պահանջը: Պարսկաստանի մայրաքաղաք Տիզբոն են մեկնում 11 հայ նախարար: Նախարարները որոշում են կեղծ ուրանալ և առերես ընդունել զրադաշտականություն, որպեսզի կարողանան ողջ մնալ և վերադառնալով հայրենիք՝ կազմակերպել ապստամբական գործը: Հազկերտը նրանց հետ ուղարկում է մոգեր և զինվորականներ՝ երկիրը կրոնափոխելու համար, սակայն ամբողջությամբ չվստահելով հայ նախարարներին, պատանդ է պահում հայոց մարզպան Վասակ Սյունու երկու որդիներին և Գուգարքի բդեշխ Աշուշային:

Հայրենիքում հանդիպելով դիմադրության Անգղ և Զարեհավան բնակավայրերի մոտ՝ նախարարները համոզվում են, որ ժողովուրդը պատրաստ է ապստամբել: Առաջին նշանավոր ճակատամարտը տեղի է ունենում 450 թվականին Խաղխաղ (այժմ՝ Ղազախ,) քաղաքի մոտ: Վասակ Սյունին դավաճանում է ազգային ազատագրման գործը և հեռանում իր հայրական նահանգ՝ Սյունիք: Այս իմանալով՝ Վարդան Մամիկոնյանը Ճորա պահակի ամրություններից վերադառնում է Հայաստան, ստանձնում ամբողջ զորքի հրամանատարությունը և ուղարկում նրանց երկրի տարբեր նահանգներ՝ ձմեռելու:

451 թվականի գարնանը Հազկերտը Մուշկան Նիսալավուրտի գլխավորությամբ 80-90-հազարանոց զորք է ուղարկում մարզպանական Հայաստան: Վարդան Մամիկոնյանը հավաքում է 66-հազարանոց զորքը և ընդառաջում նրան: Ի վերջո՝ զորքերը միմյանց հանդիպում են Վասպուրական աշխարհի Արտազ գավառում՝ Տղմուտ գետի ափին՝ Ավարայր կոչվող դաշտում: Ճակատամարտը սկսվում է 451 թվականի մայիսի 26-ի լուսաբացին: Վարդան Մամիկոնյանն անցնում է գետը և հուժկու գրոհով մխրճվում հակառակորդի շարքեր: Ճակատամարտը շարունակվում է մինչև երեկո և ավարտվում հայկական զորքի նահանջով դեպի լեռներ: Ավարայրի ճակատամարտից հետո շատ հայ նախարարներ ամրանում են անառիկ բերդերում և շարունակում պայքարը: Հազկերտն իր անհաջողությունը բարդում է Վասակ Սյունու վրա: Նրան, հայոց կաթողիկոս Հովսեփ Վայոցձորցու, մի շարք հայ նախարարների և Ղևոնդ Երեցի հետ միասին գերեվարում Պարսկաստանի խորքեր: Երկար տառապանքներից հետո գերության մեջ ողջ մնացած նախարարներին 463-464 թվականներին, թույլ է տրվում վերադառնալ հայրենիք:

Աղբյուրը՝ http://akunq.net/am/?p=28180